اصفهان از تعداد بالای تیمداری هندبال فاصله گرفت
کمتر از دو هفته مانده به قرعهکشی لیگهای هندبال، رقابتهای لیگبرتر از اواسط مهرماه آغاز میشود، اما این بار مهد هندبال ایران با تنها یک نماینده در بخش آقایان و دو نماینده در بخش بانوان به پیشواز فصل جدید میرود و جای خالی تیمهای ریشهدار اصفهانی در لیگ خالی است.
به گزارش خبرگزاری ایمنا، طبق اعلام فدراسیون هندبال، قرعهکشی لیگهای هندبال ایران از _یکشنبه بیستوپنجم مرداد_ کلید میخورد و مسابقات لیگبرتر از اواسط مهرماه استارت خواهد خورد، اما آنچه این فصل را متفاوت و نگرانکننده ساخته، نه تقویم مسابقات که سرنوشت مبهم تیمهای حاضر است؛ سرنوشتی که حتی هنوز مشخص نیست لیگ پیشرو با چند تیم برگزار میشود و همین ابهام، خودش نشانهای روشن از عمق بحران در ورزشی است که روزگاری پرطرفدارترین رقابتهای توپی کشور را رقم میزد.
مهدی که آرامآرام از تیمهایش خالی میشود
اصفهان سالها بهعنوان مهد هندبال ایران شناخته میشده، امروزه در بخش آقایان، هر یک از تیمهای نامآشنای این استان یکی پس از دیگری از چرخه خارج شدهاند؛ پرواز هوانیروز که سالها از نمایندگان شاخص اصفهان بود به تهران منتقل شد و نام این دیار را با خود به پایتخت برد، گیتیپسند با تصمیمی راهبردی تیمداری خود در رشتههای توپی را جز فوتسال متوقف کرد و از جمع فعالان هندبال کناره گرفت و سپاهان نوین نیز به دلیل مشکلات مالی به سقوط تن داد و از دروازههای لیگبرتر حذف شد.
نتیجه این روند تدریجی اما ویرانگر، ساده و تلخ است و تنها فولاد مبارکه سپاهان بهعنوان تنها نماینده اصفهان در لیگبرتر آقایان باقی مانده است؛ تنها بازماندهای از مردان توپهای میدانی در استانی که روزگاری چندین نماینده همزمان در بالاترین سطح کشور داشت.
پارادوکس استقلال؛ درخت اصفهان که جای دیگری ثمره داد
ماجرای این فصل رنگ پارادوکسی را هم به خود دیده است که بیش از هر چیز بر هویت قهرمانی اصفهان سایه انداخته است، باشگاه استقلال در نخستین تجربه حضور خود در لیگبرتر هندبال موفق شد به قهرمانی دست پیدا کند، آن هم با تکیه بر شاکلهای از بازیکنان اصفهانی در تیم کازرونی خود، این اتفاق از یک سو تأکیدی آشکار بر پتانسیل بینظیر اصفهان در پرورش استعداد بود و از سوی دیگر، نمایشی ناخوشایند از یک هجرت استعداد دارد؛ چراکه بارزترین سرمایه انسانی هندبال اصفهان در حالی برای یک باشگاه دیگر افتخارآفرینی کرد که خود این استان در بحران تضعیف تیمها غوطهور است؛ به بیان روشنتر اصفهان هزینه پرورش استعداد را میپردازد، اما ثمره آن را باشگاههای دیگر برمیدارند.
بانوان؛ قافلهای که تنها دو نماینده برایش مانده است
وضعیت در بخش بانوان نیز تفاوتی ندارد، در سالهای اخیر، ذوبآهن که هم در بخش آقایان و هم در بخش بانوان فعال بود، به دلیل شرایط مالی از تیمداری انصراف داده و از چرخه رقابتها خارج شده است و امروز تنها فولاد مبارکه سپاهان و نامینو در بخش بانوان فعالیت میکنند؛ شمار تیمی که برای استانی با این سطح از استعداد و این حجم از بازیکنان مستعد، بهوضوح بسیار اندک است، زمانیکه پشتوانهسازی در ورزش بانوان، که سهمی جدی از تیمهای ملی را تأمین میکند، به این سطح از کمبود برسد، دغدغه آینده هندبال ایران در سطح ملی نیز برجسته میشود.
اقتصاد لیگ؛ چرا تکتیم شدن یک استان به ضرر همه است
در نگاه نخست ممکن است کاهش تعداد تیمها تصمیمی اقتصادی به نظر برسد، اما تحلیل دقیقتر نشان میدهد واقعیت برعکس است، افزایش تعداد تیمها در یک استان، هزینههای سفر، اسکان و تغذیه را بهطور چشمگیری کاهش میدهد و به پایداری مالی باشگاهها کمک میکند؛ به عبارت دیگر، تراکم تیمها اقتصاد لیگ را مقرونبهصرفهتر میکند.
علاوهبر این، حفظ پویایی هندبال در اصفهان که بهعنوان مادر ورزشهای توپی شناخته میشود، فرصت کسب میزبانیهای ملی و حتی بینالمللی در سطح آسیا را افزایش میدهد؛ اصفهان با زیرساختها، ظرفیت تماشاگر و جایگاه تاریخی خود میتواند به کانون هندبال غرب آسیا بدل شود، هدفی که بدون حضور پرتعداد تیمهای داخلی و رونق اقتصاد ورزشی استان، یک شعار محض بیش نیست.
برندینگ شهری نیز در این میان نقشی تعیینکننده دارد؛ شهری که در ورزشی خاص سرآمد باشد، نامش با آن ورزش گره میخورد و اصفهان این مزیت طبیعی را با عملکرد خود از دست میدهد.
هجرت استعدادها؛ فرار سرمایه انسانی از مهد هندبال
شاید تلخترین اتفاق هجرت استعدادها یا همان خروج سرمایه انسانی از اصفهان باشد، زمانیکه تیمهای اصفهان یکی پس از دیگری از چرخه خارج میشوند، بازیکنان بااستعداد و باسابقه این دیار با یک دو راهی بیرحمانه مواجه میشوند؛ یا بیکاری، یا انتقال به تیمهای پایتخت و دیگر استانها، بدین ترتیب، اصفهان هزینه پرورش این بازیکنان را سالها میپردازد، اما باشگاههای دیگر از این سرمایه برای کسب قهرمانی بهرهبرداری میکنند، این روند نهتنها برند قهرمانی اصفهان را تضعیف میکند، بلکه پایههای پشتوانهسازی تیمهای ملی را نیز میلرزاند؛ چراکه بدون تیمها، تمرین، رقابت و پرورش استعداد نیز بهتدریج متوقف میشود.
روزگار پرشور لیگ و چرخه معیوب انصرافها
با نگاهی به ادوار گذشته لیگهای هندبال میتوانیم شاهد باشیم که در روزگاری نهچندان دور، این رقابتها با تعداد تیمها بیشتر همراعه بود، در آن ادوار، لیگ پویاتر، جذابتر و پرنشاطتر برگزار میشد و همین عوامل دستبهدست یکدیگر میدادند تا سطح رقابتها بهطور محسوسی بالا برود، کیفیت لیگ ارتقا یابد و رقابت برای رسیدن به تیم ملی شدیدتر و مهیجتر از همیشه شود؛ داغی رقابت داخلی، موتور محرکهای برای شکوفایی استعدادها و درخشش در عرصههای بینالمللی بود، اما امروز شرایط اقتصادی نامساعد و اوضاعی که بههیچوجه رضایتبخش نیست، موجی از انصرافها را رقم زده است؛ تیمها یکی پس از دیگری انصراف میدهند و از تیمداری دور میشوند و این چرخه معیوب، جذابیتی را هدف گرفته که زمانی با عشق تماشاگران گره خورده بود.
فدراسیون و سرمایههای ریشهدار
در این میان، فدراسیون هندبال از سالهای گذشته در تلاش بوده است تا با حمایتهای مالی و پشتوانهسازی خود، این روند رو به افول را مهار کند؛ این نهاد در مسیر جذب اسپانسر، پرداخت کمکهای مالی، ارائه وام به تیمها و تلاش برای حفظ و نگهداشتن آنها در لیگهای برتر گام برداشته است؛ چراکه تیمهای حاضر و ریشهدار، سرمایههای بزرگ کشور محسوب میشوند و تیمداری باشگاههای ریشهداری همچون فولاد مبارکه سپاهان، گیتیپسند، ذوبآهن و سپاهان نوین میتواند نقش بسزایی در پویایی لیگ و کشف استعدادهای جدید ایفا کند؛ سرمایههایی که اگر از چرخه خارج شوند، جبران آنها سالها زمان و هزینه نیاز دارد.
وضعیت کنونی هندبال اصفهان، زنگ خطری جدی برای آینده این رشته و پشتوانهسازی تیمهای ملی به صدا درآورده است، در آستانه لیگبرتر، اصفهان با تنها یک نماینده در بخش آقایان و دو نماینده در بخش بانوان، بیش از هر زمان دیگری در معرض از دست دادن هویت تاریخی خود بهعنوان مهد هندبال ایران قرار دارد و پرسشهای بیپاسخ بسیاری بر جای مانده است که لیگ پیشرو سرانجام با چند تیم برگزار خواهد شد و این ابهام تا چه زمانی ادامه مییابد؟
باید دید نگاه مسئولان فدراسیون و هیئتهای مختلف برای حفظ تیمهای ریشهدار در لیگ و کشف و پرورش استعدادها چه خواهد بود؛ اکنون که فاصلهای با قرعهکشی وجود ندارد، همهچیز به تصمیمها و سیاستگذاریهای مسئولان بستگی دارد؛ تصمیمهایی که میتوانند از سقوط یک قطب ورزشی جلوگیری کنند یا روند خاموششدن چراغ مهد هندبال ایران را شتاب بخشند.
