رئیس امارات پیش از ۷ اکتبر به نتانیاهو درباره برنامهریزی سنوار هشدار داده بود!
یک تحقیق روزنامهای در هاآرتص فاش کرده است که محمد بنزاید، رئیس امارات، حدود یک هفته و نیم پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به بنیامین نتانیاهو درباره حملهای بزرگ که یحیی سنوار برنامهریزی کرده بود، هشدار داده بود.
به گزارش همشهری آنلاین، المیادین نوشت: بر اساس این تحقیق گسترده که در روزنامه اسرائیلی هاآرتص منتشر شده، محمد بنزاید، رئیس امارات، حدود یک هفته و نیم پیش از عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به نتانیاهو هشدار داده بودکه یحیی سنوار، رئیس حماس در نوار غزه، قصد اجرای عملیاتی بزرگ علیه اسرائیل را دارد.
بر اساس این تحقیق و با استناد به دهها منبع، ضبطها، اسناد و مکاتبات داخلی، ابنزاید در روزهای پایانی سپتامبر ۲۰۲۳ تماسی تلفنی ۴۵ دقیقهای با نتانیاهو داشته و به او گفته بود که سنوار برای یک «رویداد مهم» آماده میشود و او را از پیامدهای آن بر منطقه و «توافقهای ابراهیم» برحذر داشته بود.
بر اساس این تحقیق، ابنزاید از نتانیاهو خواسته بود خود را برای این تهدید آماده کند و در عین حال پیشنهاد کرده بود که برای یافتن راهحلی اقتصادی برای نوار غزه و آرام کردن اوضاع در کرانه باختری برای جلوگیری از تشدید تنش، اقدام گردد.
اما به گفته منابعی که تحقیق با آنها گفتوگو کرده، نتانیاهو این هشدار را با خونسردی دریافت کرده و گفته بود که ارزیابیهای او حاکی از آن است که «حماس قصد انجام یک حرکت در کرانه باختری را دارد» و تأکید کرده بود که اسرائیل برای همه سناریوها آماده است.
پس از آن، ابنزاید جزئیات تماس خود با نتانیاهو و هشداری که به او داده بود را با ویلیام برنز، رئیس سازمان سیا، در میان گذاشته بود.
برنز نیز احساسی را که سعی داشته به نتانیاهو منتقل کند، با او در میان گذاشته بود که «چیزی در آنجا در آستانه انفجار است» و به او گفته بود که «نتانیاهو ارزیابی کرده که منطقه مستعد انفجار، کرانه باختری است».
در این زمینه، مشاوری نزدیک به ابنزاید گفته است: «امیر امیدوار بود که نتانیاهو این پیام را با وجود پاسخ محتاطانهاش. جدی بگیرد و اقدام کند »
وقایع پشت صحنه
برای درک منبع این هشدار استثنایی و دلیل انتقال آن از طریق حاکم ابوظبی، تحقیق به وقایع پشت صحنه در ماههای پیشین بازگشته است. در آن دوره، اسرائیل با علم و موافقت نتانیاهو، مذاکراتی را با حماس درباره طرح آتشبسی با هدف دستیابی به یک راهحل بلندمدت در غزه انجام داده بود.
این گفتوگوها در اوایل سال ۲۰۲۳ و همزمان با روی کار آمدن دولت نتانیاهو، به صورت محرمانه آغاز شد. سنوار، غازی حمد، عضو دفتر سیاسی حماس که به زبان عبری مسلط است و در مذاکرات محرمانه برای آزادی اسیر گیلعاد شلیط نیز شرکت داشته، و همچنین یک مقام وابسته به «فتح» را که به عبری مسلط است، برای انتقال پیامهای غیرمستقیم میان حماس و اسرائیل مأمور کرد.
این گفتوگوها در ابتدا بر رفع تدریجی محاصره غزه و افزایش محمولههای مواد غذایی و مواد خام ورودی به این منطقه متمرکز بود. همچنین ایده جدیدی برای ایجاد مناطق تجاری در مرزهای غزه با سرزمینهای اشغالی و مصر، که هزاران فرصت شغلی برای بیکاران غزه فراهم میکرد، مطرح شده بود.
مصریها نیز آماده بودند تا به ساکنان غزه اجازه عبور امن به فرودگاه شرمالشیخ را بدهند که به آنها دسترسی به جهان خارج را میداد.
همچنین پیشنهاد تأمین گاز طبیعی غزه از میدان «غزه مارین» که در سال ۲۰۰۰ در سواحل غزه کشف شد، مطرح شد. این پیشنهاد «G۴G» یعنی «گاز برای غزه» نام گرفت. در تابستان ۲۰۲۳، به نظر میرسید که همه مسائل اقتصادی حل شده و تنها موضوع حساس باقیمانده بر سر آزادی اسرائیلیهای بازداشتشده و اجساد سربازان موجود در غزه باقی مانده است. در ازای بازگرداندن آفرا منگستو و هشام السید و اجساد هدار گلدین و اورون شائول، سنوار خواستار آزادی ۵۰۰ اسیر حماس شد. سپس موافقت کرد که تعداد را به ۲۵۰ کاهش دهد و پس از مذاکرات دشوار، با آزادی تنها ۵۰ اسیر موافقت کرد. «شاباک» نیز تمایل داشت که آزادی ۳۰ اسیر، از جمله ۲۰ نفر محکوم به حبس ابد، از فهرستی که برای اسرائیل «قابل هضم» توصیف شده بود، در ازای بازگرداندن چهار اسرائیلی را بپذیرد.
یک منبع امنیتی اسرائیلی که در آمادهسازی گفتوگوها شرکت داشته، تأیید کرده است: «نتانیاهو در اواخر اوت ۲۰۲۳ با آزادی ۳۰ اسیر، از جمله ۲۰ نفر محکوم به حبس ابد که شاباک انتخاب میکند، موافقت کرد.»
این منبع افزود: «تنها چیزی که در این مرحله لازم بود، تأیید کمیته وزیران امور اسرا و مفقودان بود که تأیید آن برای آزادی اسرا، به ویژه محکومان به حبس ابد، ضروری بود.» اما نتانیاهو بارها برگزاری جلسه این کمیته را به تعویق انداخت، «احتمالاً از ترس دستیابی به توافق با حماس، یا شاید از ترس واکنش شرکای افراطی خود در دولت جدیدش.»
او به نمایندگان شاباک که این مسیر را با حماس مدیریت میکردند، میگفت که «از درز داستان به رسانهها میترسد» و به این ترتیب موضوع «هفتهها به تعویق افتاد».
«منتظر زلزله باشید»
سپس، در اوایل سپتامبر ۲۰۲۳، سنوار ناگهان تمام ارتباطات خود را با تیم شرکتکننده در مذاکرات قطع کرد. یک مقام ارشد در شاباک میگوید: «او به سادگی از روی رادار ناپدید شد و محو گشت.» یک منبع در حماس توضیح میدهد که سنوار به دلیل کندی اسرائیلیها صبر خود را از دست داده بود.
درست پیش از قطعی شدن موضوع، سنوار جلسهای محرمانه با یکی از رهبران «فتح» که پیامها را به طور غیرمستقیم بین حماس و اسرائیل منتقل میکرد، برگزار کرد و قاطعانه به او گفت: «به اسرائیلیها بگو که اگر جلو نیایند، من یک شگفتی بزرگ برایشان آماده میکنم.» در اینجا، او برای اولین بار از کلمه کلیدی استفاده کرد که باید چراغهای قرمز را روشن میکرد: «به آنها بگو که منتظر “زلزله” باشند.»
برای درک میزان جدی بودن تهدید سنوار، از این رهبر فتح خواسته شد تا جلسه دیگری با او در غزه برگزار کند. این دیدار در اواسط سپتامبر ۲۰۲۳ برگزار شد.
در آن زمان، سنوار پرسید که آیا پیام را به اسرائیلیها منتقل کرده است یا خیر. رهبر فتح پاسخ منفی داد و سنوار پاسخ داد: «به آنها پیام بده که من برایشان شگفتی از سرزمین شگفتیها آماده میکنم. عملیاتی وحشتناک، چیزی استثنایی.» او بار دیگر کلمه «زلزله» را تکرار کرد و این موضوع توسط رهبر فتح به مشاور ابنزاید منتقل شد.
پس از آن، مشاور برداشت خود را از گفتوگو با رهبر فتح با ابنزاید در میان گذاشت. امیر ابعاد تهدید را درک کرد و تصمیم گرفت که «پیام سنوار باید سریعاً و در بالاترین سطح به اسرائیلیها منتقل شود».
زمانی که حاکم ابوظبی دید که اسرائیل به هشدار آشکاری که به شاباک منتقل شده است، واکنشی نشان نمیدهد، تصمیم گرفت خودش با نخستوزیر اسرائیل صحبت کند. بدین ترتیب، تماس ۴۵ دقیقهای اواخر سپتامبر انجام شد که در آن هشدار مربوط به نیات سنوار را به نتانیاهو منتقل کرد.
هشدارهای مکرر پیش از ۷ اکتبر
این تحقیق اشاره کرده است که هشدار امارات اولین هشدار از این دست نبود، زیرا پیشازاین، یک میانجی فلسطینی نزدیک به ابنزاید، پیامی از سنوار را منتقل کرده بود که شامل هشدارهایی درباره «زلزله» و «شگفتی بزرگ» بود که حماس آن را آماده میکرد.
بر اساس این تحقیق، این میانجی و مشاور ابنزاید این پیامها را در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ به سازمان امنیت عمومی اسرائیل (شاباک) منتقل کردهاند. رئیس شاباک، رونن بار، نیز نتانیاهو را از این تهدید مطلع کرده و تصمیم گرفته شد که جلسه امنیتی در ۱۷ سپتامبر با حضور وزیر امنیت، یوآو گالانت، و مقامات امنیتی و نظامی برگزار شود.
بر اساس این تحقیق، این جلسه به این نتیجه رسید که باید با این هشدار به طور جدی برخورد شود، اما بدون اتخاذ تصمیمات قاطع.
همچنین، بر اساس این تحقیق، نتانیاهو هشدار مشابهی از عباس کامل، وزیر اطلاعات پیشین مصر، دریافت کرده بود که از «چیزی استثنایی» و «عملیاتی وحشتناک» که حماس آماده میکند، سخن گفته بود.
در اول اکتبر، رئیس شاباک بار دیگر ترور رهبران ارشد حماس، از جمله سنوار را توصیه کرد، در حالی که نتانیاهو گفت: «برنامههایی برای من آماده کنید و آنها را بررسی خواهم کرد».
نتانیاهو رهبران نهادهای امنیتی را از هشدار ابنزاید مطلع نکرده بود
این تحقیق اشاره میکند که رئیس شاباک، رئیس موساد و رئیس ستاد کل ارتش از تماس ابنزاید با نتانیاهو مطلع نبودند، زیرا نخستوزیر آنها را از محتوای این هشدار مطلع نکرده بود.
این تحقیق به نقل از یک مقام در شاباک آورده است که آگاهی دستگاههای امنیتی از هشدارهای خارجی، میتوانست به هشدار اولی که توسط منابع مرتبط با سنوار منتقل شده بود، وزن بیشتری ببخشد و شاید به ارزیابی کاملاً متفاوتی از نیات حماس منجر میشد.
در مقابل، دفتر نخستوزیری اسرائیل آنچه در این تحقیق آمده را تکذیب کرده و گفته است که آنچه منتشر شده «کاملاً دروغ» است و تأکید کرده که نتانیاهو در دوره مذکور با رئیس امارات صحبتی نداشته و هیچ هشداری از او دریافت نکرده است.
همچنین رونن بار، رئیس پیشین شاباک، و هرتزی هالوی، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، تأکید کردهاند که آنها از هشدار منسوب به رئیس امارات مطلع نشدهاند.
بر اساس گزارش هاآرتص، خبرنگار این روزنامه برای دریافت پاسخ از رئیس امارات اقدام کرده، اما تا زمان انتشار این تحقیق پاسخی دریافت نکرده است.
