پیامدهای اختلال موقعیتیابها
روز جمعه مسیرهای تهران روی نقشه در ساعات زیادی برای بسیاری از شهروندان دچار اختلال شده بود.
به گزارش همشهری آنلاین: گزارشهای متعددی منتشر شد که از اختلال گسترده در جیپیاس (GPS) خبر میداد، بهگونهای که موقعیت مکانی کاربران در مسیریابها با محل واقعی آنها تطابق نداشت و برخی اپلیکیشنها نیز به کاربران هشدار میدادند که مسیر نمایشدادهشده تقریبی است. در چنین شرایطی مسیریابهایی مانند نشان و بلد و همچنین خدمات تاکسی اینترنتی با مشکل جدی مواجه شدند. اما چرا جیپیاس که معمولاً بدون توجه به اپراتور تلفن همراه موقعیت ما را روی نقشه پیدا میکند، ناگهان دچار چنین اختلالی میشود؟
GPS چگونه کار میکند؟
گوشی هوشمند برای تعیین موقعیت، سیگنالهای ماهوارههای موقعیتیاب را دریافت میکند. درواقع جیپیاس خود اینترنت نیست و قطع اینترنت بهتنهایی نباید باعث ازکارافتادن کامل مکانیابی شود. گوشی با اندازهگیری زمان رسیدن سیگنال چند ماهواره میتواند موقعیت تقریبی خود را محاسبه کند. البته برای افزایش سرعت و دقت، تلفن همراه از اطلاعات شبکه موبایل، وایفای و حسگرهای داخلی نیز کمک میگیرد. بنابراین اگر مشکل از خود سیگنال ماهوارهای باشد، روشنبودن اینترنت یا تغییر مسیریاب لزوماً مشکل را حل نمیکند؛ چون همه این برنامهها درنهایت به داده موقعیتیابی گوشی نیاز دارند.
پارازیت یا جعل موقعیت؟
یکی از مهمترین سناریوهای مطرح درباره اختلالهای گسترده جیپیاس، Jamming یا ایجاد پارازیت و Spoofing یا جعل سیگنال است. در حالت اول، امواج مزاحم باعث میشوند گیرنده گوشی نتواند سیگنال ضعیف ماهواره را بهدرستی دریافت کند. نتیجه میتواند قطع موقعیتیابی یا ناپایداری شدید آن باشد. در حالت دوم مسئله پیچیدهتر است؛ سیگنالهای ساختگی میتوانند گیرنده را به این اشتباه بیندازند که در نقطهای جز محل واقعی قرار دارد. این نوع اختلال فقط یکمشکل برای رانندهای که مسیرش را گم کرده نیست. تاکسیهای اینترنتی، پیکها، خدمات حملونقل، لجستیک و حتی برخی خدمات امدادی به دادههای مکانیابی وابستهاند.
منشأ مشخص نیست
در مورد اختلال روز جمعه هنوز توضیح رسمی و قطعی درباره منشأ و علت آن منتشر نشده است. گزارشهای میدانی نشان میدهد مشکل از صبح شدت گرفته و کاربران در بخشهای مختلف تهران با آن مواجه بودهاند. بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت که دقیقاً چه نوع اختلالی رخ داده یا چه نهادی عامل آن بوده است. بااینحال سابقه اختلالهای جیپیاس در تهران نشان میدهد مسئلهای که زمانی بیشتر در اطراف مراکز حساس و در محدودههای خاص دیده میشد، میتواند در مقاطع مختلف گستردهتر شود.
در زمان اختلال چه باید کرد؟
در زمان اختلال جیپیاس دانلود نقشههای آفلاین میتواند برای مشاهده مسیرها و خیابانها مفید باشد، اما اگر سیگنال موقعیتیابی مختل شده باشد، نقشه آفلاین هم نمیتواند جای موقعیتیابی دقیق را بگیرد. استفاده از تابلوهای شهری، شماره خیابانها و داشتن نشانی دقیق مقصد نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند. برخی خودروها و تجهیزات ناوبری با استفاده از ژیروسکوپ، شتابسنج و دادههای حرکتی میتوانند برای مدتی مسیر را بدون جیپیاس تخمین بزنند.
بیشتر بخوانید:
جایگزینها
در سطح زیرساختی نیز استفاده همزمان از چند سامانه ماهوارهای مانند GPS، Galileo، GLONASS و BeiDou و همچنین سامانههای پشتیبان زمینی، وابستگی به یک منبع واحد را کاهش میدهد؛ هرچند دربرابر پارازیت گسترده مصونیت کامل ایجاد نمیکند. در چنین شرایطی مهمترین توصیه این است که قبل از حرکت مسیر کلی را بررسی و نشانی مقصد را ذخیره کنیم و صرفاً به موقعیت لحظهای مسیریاب اعتماد نکنیم.
