جزئیات تازه از سند افشاگر پنتاگون | ۹ بخش جنجالی گزارش چیست؟
انتشار نخستین گزارش بازرس کل پنتاگون درباره جنگ با ایران بازتاب گستردهای در رسانهها داشته و تصویری متفاوت از روایتهای اولیه واشنگتن از جنگ با ایران ارائه میدهد.
همشهری آنلاین – گروه سیاسی: نخستین گزارش بازرس کل پنتاگون درباره جنگ علیه ایران، در میان انبوه آمار و جزئیات عملیاتی، از هزینهای دستکم ۳۳.۴ میلیارد دلاری برای آمریکا تا پایان ژوئن (تیرماه)، مصرف گسترده مهمات، ایجاد کمبودهای راهبردی در ذخایر تسلیحاتی و آسیبپذیری پایگاهها و تجهیزات نظامی این کشور در برابر حملات ایران پرده برمیدارد.
براساس این سند که در ۴۰ صفحه برای کنگره آمریکا تنظیم شده، ارتش آمریکا در جریان جنگ حدود ۳۶ هزار سورتی پرواز رزمی انجام داده، اما همین حجم بیسابقه عملیات، فشار قابل توجهی بر ذخایر تسلیحاتی و ظرفیت صنعتی آمریکا وارد کردهاست.
این گزارش همچنین تصریح میکند که این جنگ سبب ایجاد «کمبودهای راهبردی» در ذخایر مهمات آمریکا شده و واشنگتن با گلوگاههایی در تولید موتورهای راکت سوخت جامد، مواد منفجره و پیشرانهای باکیفیت و همچنین کمبود نیروی متخصص صنعتی مواجه است؛ مسائلی که جبران آنها به زمان قابلتوجهی نیاز دارد.
ازسوی دیگر ارتش آمریکا ناچار شده بهدلیل تهدید موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی، نیروها، تجهیزات و انبارهای خود را جابهجا و پراکنده کند. حتی بحرین، که پیش از جنگ یکی از مهمترین مراکز پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در خلیجفارس بود، هدف حملات قرار گرفت و واشنگتن را بهدنبال کردن گزینههای جایگزین واداشت؛ اقدامی که به افزایش فشار لجستیکی و طولانیتر شدن چرخه انتقال تجهیزات انجامید.
درباره این گزارش ۲ نکته مهم وجود دارد؛ نخست اینکه دوره اصلی گزارش یک آوریل تا ۳۰ژوئن ۲۰۲۶ (۱۲ فروردین تا ۹ تیرماه) است. نکته دیگر اینکه در گزارش تصریح شده اطلاعات عمدتاً از خود نهادهای دولت و ارتش آمریکا دریافت شده و لزوماً توسط بازرس کل بهصورت مستقل ممیزی نشدهاند. این گزارش شامل جزئیات مهمی است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود.
حجم بسیار بزرگ عملیات نظامی آمریکا
گزارش تاکید میکند در فاصله ۲۸ فوریه تا ۷ آوریل ۲۰۲۶ (۹ اسفند تا ۱۸ فروردین)، آمریکا عملیات اصلی رزمی را انجام دادهاست:
- حمله به حدود ۱۳ هزارو ۵۰۰ هدف
- انجام ۳۶ هزار سورتی پرواز رزمی
- اجرای بیش از هزارو ۸۰۰ مأموریت آتش
- گستره اهداف ادعایی:
- پادگانها و مواضع موشکهای بالستیک
- پدافند هوایی
- انبارهای موشک کروز و پهپاد
- مراکز فرماندهی و کنترل
- تأسیسات دریایی و مینهای دریایی
- صنایع دفاعی ایران
- نکته ویژه: آمارهای اشاره شده در گزارش نشان میدهد برخلاف تصویرسازیهای کاخسفید، آمریکا برای دستیابی به اهداف خود مجبور به استفاده از یک عملیات هوایی و موشکی در مقیاس بسیار بزرگ شدهاست؛ یعنی یک جنگ تمامعیار.
صورتحساب سنگین روی دست پنتاگون
یکی از مهمترین یافتههای منعکس شده در گزارش، هزینههای جنگ است، آنهم تا ۲۹ ژوئن (۸ تیرماه ۱۴۰۵) :
- مهمات مصرفشده: ۲۲.۳ میلیارد دلار
- هزینههای افزایشی عملیات: ۷.۴ میلیارد دلار
- خسارت تجهیزات: ۳.۷ میلیارد دلار
- نکات ویژه:
- رقم ۳۳.۴ میلیارد دلاری اشاره شده در گزارش، هزینه نهایی جنگ نیست، چراکه هزینههای مربوط به تعمیر زیرساختهای آسیبدیده و برخی آثار اقتصادی لحاظ نشدهاست.
- پنتاگون اذعان کرده بهدلیل نبود بودجه اختصاصی برای جنگ، محاسبه هزینه واقعی عملیات دشوار است.
- هزینههایی مانند افزایش قیمت سوخت ناشی از بستهشدن تنگههرمز نیز در این رقم لحاظ نشدهاست.
فشار مالی بر پنتاگون
یکی دیگر از نکات مصرح در گزارش، فشار مالی ناشی از جنگ علیه ایران است؛ آنهم تا حد درخواست بودجه اضطراری. براین اساس کاخ سفید در ۲۴ ژوئن (۳ تیرماه ۱۴۰۵)، درخواست ۸۷.۶ میلیارد دلار بودجه تکمیلی اضطراری از کنگره کرد. از این رقم، ۶۷.۱ میلیارد دلار برای وزارت جنگ درخواست شد که عمدتاً برای نیازهای جنگ بودهاست.
- مهمات: ۲۱ میلیارد دلار
- هزینههای عملیاتی: ۱۷.۳ میلیارد دلار
- برنامههای طبقهبندیشده: ۱۲.۱ میلیارد دلار
- امنیت سایبری و سامانههای خودکار: ۵.۱ میلیارد دلار
- شبکههای فضایی و شناسایی اهداف: ۴ میلیارد دلار
- پهپادها: ۲.۴ میلیارد دلار
- آمادگی رزمی: ۱.۷ میلیارد دلار
- سوخت: ۱.۵ میلیارد دلار
اعتراف به کمبود راهبردی
یکی از مهمترین بخشهای گزارش، اذعان پنتاگون به بروز کمبود راهبردی در ذخایر مهمات آمریکا به دلیل جنگ علیه ایران است.
- جنگ، گلوگاههای صنعتی در مسیر تأمین مجدد مهمات را آشکار کردهاست.
- راهکارهای جبران این وضعیت:
- فعال کردن سریعتر خطوط تولید
- افزایش ظرفیت کارخانههای صنایع دفاعی
- ایمن کردن زنجیره تأمین مواد و قطعات حیاتی
- همکاری با متحدان برای جبران کاهش ذخایر
- نکات ویژه:
- یک مشکل اساسی، این است که صنایع دفاعی آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید به «زمان قابلتوجه» نیاز دارند.
- مهمترین گلوگاهها شامل موتورهای راکتی سوخت جامد، مواد منفجره و پیشرانهای با درجه بالا و نیروی کار ماهر صنعتی هستند.
چکونه ایران مشکلات آمریکا را آشکار کرد؟
در بخشی از سند پنتاگون، با اشاره به گزارشهای راهبردی، به برخی ویژگیهای دفاعی ایران اشاره شده است:
- برخورداری ایران از یکی از بزرگترین نیروهای مسلح منطقه
- توسعه صنایع دفاعی داخلی ایران طی دههها
- استفاده گسترده از تأسیسات زیرزمینی
- پراکندهسازی ذخایر مهمات
- اختفا و فریب
- استفاده از سکوهای پرتاب متحرک
- نتیجه راهبردی: این ویژگیهای دفاعی، سبب شده هدفگیری توان نظامی ایران برای آمریکا پیچیده و پرهزینه باشد.
فهرست خسارتهای هواگردها
ارائه فهرست قابلتوجهی از خسارتهای هوایی آمریکا، یکی دیگر از نکات مهم در سند پنتاگون است:
- انهدام ۴ فروند اف.۱۵ ای
- آسیب دیدن یک فروند اف.۳۵ ای
- انهدام یک فروند جنگنده A-۱۰
- آسیب یا منهدم شدن ۷ فروند سوخت رسان KC-۱۳۵
- انهدام فروند آواکس E-۳ در عربستان
- آسیب دیدن یک فروند هلیکوپتر HH-۶۰W
- سقوط یک فروند MQ-۴C سقوط کرد.
- سقوط یک فروند آپاچی AH-۶۴ بر فراز تنگه هرمز
- سقوط یک فروند هلیکوپتر MH-۶۰ در دریای عرب
- انهدام ۳۰ فروند پهپاد MQ-۹ ریپر در شرایط مختلف
- نکته ویژه:
- سنتکام اعلام کرده حملات ایران به صدها ساختمان و سازه در پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات، عربستان، عراق، عمان و اردن آسیب زده یا آنها را منهدم کردهاست.
خسارت به تأسیسات دیپلماتیک آمریکا؟
یکی از ادعاهای مطرح در گزارش، آسیب دیدن تأسیسات دیپلماتیک آمریکا در ۴ کشور بر اثر حملات ایران است:
- برآورد خسارت:
- عراق: ۱۵۷.۳۵ میلیون دلار
- کویت: ۱۴.۷۵ میلیون دلار
- عربستان: ۱۱.۵ میلیون دلار
- امارات: ۰.۱۲۵ میلیون دلار
- مجموع خسارت:
- حدود ۱۸۴ میلیون دلار
- نکته ویژه: مجموع خسارتهای ناشی از تأخیر پروژههای ساختمانی حدود ۲۴.۵ میلیون دلار در ماه ارزیابی شدهاست.
فشار اقتصادی علیه ایران
همراه شدن «جنگ اقتصادی» با جنگ نظامی و اقدامهای انجام شده ازسوی واشنگتن دراین چارچوب، یکی دیگر از بخشهای جالب توجه سند پنتاگون است:
- اهداف:
- محدود کردن درآمد ایران
- جلوگیری از انتقال پول
- جلوگیری از بازگشت درآمدها به ایران
- هدف قرار دادن فروش نفت و محصولات پتروشیمی
- هدف قرار دادن «ناوگان سایه» ایران
- هدف قرار دادن شبکههای بانکی غیررسمی
- جلوگیری از تأمین تسلیحاتی
- هدف قرار دادن شبکههای مرتبط با تصاویر ماهوارهای
- اقدامهای انجام شده (از ژانویه تا ژوئن) :
- بیش از هزار فرد، نهاد و کشتی هدف تحریم یا مسدودسازی قرار گرفتند.
- صدها میلیون دلار دارایی مسدودشده شناسایی شد.
فروش تسلیحات آمریکا به متحدان منطقهای
جنگ علیه ایران بستر مناسبی برای افزایش فروش تسلیحات آمریکایی به کشورهای منطقه فراهم کرد که این سند به بخشهایی از آن اشاره میکند.
- ارزش کل فروش ثبتشده در جدول گزارش: ۴۴.۵۱ میلیارد دلار
- مهمترین دریافتکنندگان:
- عربستان: ۱۲ میلیارد دلار
- کویت: ۱۰.۷۴ میلیارد دلار
- امارات: ۸.۶۱ میلیارد دلار
- اسرائیل: ۷.۸۱ میلیارد دلار
- قطر: ۵ میلیارد دلار
- اردن: ۰.۳۵ میلیارد دلار
- نکته ویژه: دراین دوره، ۳ مجوز اضطراری برای تسریع فروش تجهیزات دفاعی به ارزش ۲۵.۳۲ میلیارد دلار صادر شدهاست.
