این دستگاه ۱۰۰ دلاری باران نامرئی ذرات کیهانی را می‌بیند

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: هر لحظه ذرات پرانرژی ناشی از پرتوهای کیهانی وارد جو زمین می‌شوند. برخورد این ذرات با اتم‌های جو، ذرات ثانویه‌ای تولید می‌کند که برخی از آنها، از جمله میون‌ها، می‌توانند به سطح زمین برسند و حتی از بدن انسان عبور کنند. مشکل اینجاست که چشم انسان هیچ‌کدام از آنها را نمی‌بیند.

بارانی که دیده نمی‌شود

حالا دستگاهی به نام CosmicWatch این پدیده نامرئی را به چیزی تبدیل کرده که می‌توان آن را اندازه‌گیری و ثبت کرد. دانشگاه دلاور در گزارشی در ۱۷ سپتامبر اعلام کرده این آشکارساز جیبی حدود ۱۰۰ دلار قیمت دارد.

جالب‌تر اینکه CosmicWatch در ابتدا یک پروژه آموزشی برای دانشجویان فیزیک بود، اما به‌تدریج کاربردهای جدی‌تری پیدا کرد و اکنون در آزمایش‌های علمی، مأموریت‌های بالن و پروژه‌های پژوهشی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

کوچک و ارزان‌بودن دستگاه باعث شده دانش‌آموزان و دانشجویان نیز بتوانند با یکی از پدیده‌های بنیادی فیزیک ذرات کار کنند؛ حوزه‌ای که معمولاً به تجهیزات بزرگ و گران‌قیمت نیاز دارد.

بیشتر بخوانید :

• گام بزرگ بشر برای حل معمای ماده و انرژی تاریک
• گام بلند به سوی کشف منشأ جهان

ذراتی که از ما عبور می‌کنند

به گزارش ScienceDaily میون‌ها ذرات بنیادی ناپایداری هستند که در اثر برخورد پرتوهای کیهانی با جو زمین تولید می‌شوند. آنها عمر بسیار کوتاهی دارند، اما سرعت بالایشان باعث می‌شود تعداد زیادی از آنها پیش از واپاشی به سطح زمین برسند. در نتیجه، حتی وقتی زیر سقف خانه نشسته‌ایم، در معرض عبور این ذرات قرار داریم.

CosmicWatch به‌جای اینکه خود ذرات را با چشم نشان دهد، برخورد آنها با آشکارساز را ثبت می‌کند و به کاربر امکان می‌دهد وجود این «باران نامرئی» را به‌صورت داده مشاهده کند.

اهمیت این دستگاه

اهمیت CosmicWatch فقط در قیمت پایین آن نیست. چنین ابزارهایی امکان آموزش عملی فیزیک ذرات را خارج از آزمایشگاه‌های بزرگ فراهم می‌کنند و می‌توانند برای آزمایش‌های آموزشی و علمی در محیط‌هایی استفاده شوند که دسترسی به تجهیزات گران‌قیمت وجود ندارد.

به‌این‌ترتیب، چیزی که همیشه در اطراف ما حضور داشته؛ اما قابل‌مشاهده نبوده، حالا با یک دستگاه کوچک و نسبتاً ارزان قابل آشکارسازی است.