مطمئن و بی دردسر طلای بورسی بخرید

به گزارش همشهری آنلاین، شرکت میلی‌گلد اعلام کرده است دستور آزادسازی طلاهای این سکو در بانک کارگشایی صادر شده و بر اساس اعلام این شرکت، از عصر پنجشنبه ۹ مهر، امکان تسویه و تحویل فیزیکی طلای کاربران به روال عادی بازمی‌گردد.

فارغ از اینکه در ماجرای میلی دقیقاً چه اتفاقی افتاده، همین محدود شدن دسترسی به دارایی برای چند روز کافی بود تا نگرانی بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران درباره ریسک‌های خرید طلای آنلاین افزایش پیدا کند. مسئله مهم برای خریدار طلا فقط افزایش یا کاهش قیمت نیست؛ این است که در زمان نیاز، دارایی واقعاً وجود داشته باشد و دسترسی به آن نیز امکان‌پذیر باشد.

هشدارهایی که جدی گرفته نشد

این نگرانی البته موضوع تازه‌ای نیست. در تیرماه سال گذشته، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا اعلام کرده بود پلیس از ۹ سکوی فروش آنلاین طلا بازدید کرده و بر ضرورت جلوگیری از هرگونه خالی‌فروشی تأکید کرده است. او گفته بود سکوها باید بتوانند به‌صورت برخط و بدون وقفه تعهدات خود را در قبال مشتریان انجام دهند و خالی‌فروشی می‌تواند مانع ایفای تعهدات آنها شود.

در شهریور امسال نیز رئیس پلیس فتا با اشاره به فعالیت سکوهای آنلاین طلا هشدار داد که صرف تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی یا وعده سودهای غیرمتعارف نباید ملاک اعتماد به یک پلتفرم باشد و اعلام کرد فرآیند تنظیم‌گری این سکوها و ایجاد امکان نظارت دقیق‌تر در حال تکمیل است.

از سوی دیگر، نوش‌آفرین مومن‌واقفی، معاون سابق فناوری‌های نوین بانک مرکزی، نیز درباره ریسک خالی‌فروشی در بخشی از پلتفرم‌های آنلاین طلا هشدار داده و گفته بود در صورت ادامه روند کند تنظیم‌گری، در شرایط بحرانی امکان شکل‌گیری زیان‌های گسترده برای کاربران وجود دارد. به گفته او، اگرچه بخشی از سکوها به اندازه فروش خود دارایی فیزیکی نگهداری می‌کنند، درباره برخی دیگر نگرانی نسبت به میزان پشتوانه فیزیکی وجود دارد.

ماجرای میلی به این معنا نیست که همه پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا دچار مشکل هستند یا الزاماً طلای فروخته‌شده در آنها وجود ندارد. اما این اتفاق نشان داد که خریدار علاوه بر ریسک قیمت، باید ریسک‌های دیگری مانند نگهداری، امانت‌داری، تسویه و دسترسی به دارایی را نیز در نظر بگیرد. به همین دلیل، احتمال تکرار اختلال یا ایجاد مشکل در یک سکوی دیگر را نمی‌توان نادیده گرفت؛ به‌خصوص اینکه پیش از این نیز مقام‌های مسئول درباره چنین ریسک‌هایی هشدار داده بودند.

طلای بورسی چیست و چه تفاوتی دارد؟

در بازار سرمایه، سرمایه‌گذار برای ورود به بازار طلا می‌تواند به جای خرید مستقیم طلای آنلاین، واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا را خریداری کند. این صندوق‌ها دارای مجوز هستند و تحت چارچوب مقررات بازار سرمایه فعالیت می‌کنند. برای نمونه، سازمان بورس حتی برای تأسیس صندوق‌های جدید مبتنی بر گواهی سپرده کالایی طلا موافقت اصولی صادر می‌کند و ساختار و اندازه صندوق نیز در چارچوب مقررات مشخص می‌شود.

تفاوت مهم اینجاست که دارایی صندوق به ابزارهای رسمی بازار طلا، از جمله گواهی سپرده سکه و شمش طلا، متصل است. گواهی سپرده شمش طلا نیز نماینده مالکیت بخشی از شمش استانداردی است که در خزانه مورد تأیید بورس کالا نگهداری می‌شود.

بنابراین سرمایه‌گذار صندوق طلا، به‌جای آنکه مستقیماً طلب خود را از یک سکوی خصوصی دنبال کند، مالک واحدهای یک صندوق دارای ساختار رسمی در بازار سرمایه می‌شود. دارایی‌های صندوق نیز در چارچوب امیدنامه و مقررات آن نگهداری می‌شوند و فعالیت صندوق تحت نظارت ارکان مختلف از جمله متولی و حسابرس قرار دارد.

در این مدل، موضوع خالی‌فروشی به معنای فروش طلای ناموجود نیز از اساس با ساختار پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا تفاوت دارد؛ زیرا صندوق باید دارایی‌های خود را در قالب دارایی‌های مجاز و قابل رصد بازار سرمایه نگهداری کند. البته این به معنای صفر بودن ریسک نیست؛ ارزش واحدهای صندوق می‌تواند با قیمت طلا و شرایط بازار نوسان کند و قیمت معامله‌شده نیز ممکن است با ارزش خالص دارایی‌ها فاصله داشته باشد.

مزیت دیگر بازار سرمایه، ثبت مالکیت دارایی است. واحدهای صندوق در سیستم رسمی بازار سرمایه به نام سرمایه‌گذار ثبت می‌شوند و در صورت فوت دارنده نیز سازوکار مشخصی برای شناسایی دارایی و انتقال آن به وراث وجود دارد. شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرده است وراث می‌توانند از طریق درگاه یکپارچه ذی‌نفعان، وضعیت دارایی متوفی را دریافت و فرآیند انتقال سهام را به شکل الکترونیکی انجام دهند.

در مقابل، تجربه روزهای اخیر نشان داد که دسترسی به دارایی در پلتفرم‌های آنلاین می‌تواند به عواملی خارج از اختیار کاربر وابسته شود. همین تفاوت، اهمیت انتخاب ابزار سرمایه‌گذاری را دوچندان می‌کند.

برای کسی که هدفش صرفاً سرمایه‌گذاری روی قیمت طلاست و نه نگهداری طلای فیزیکی، صندوق‌های طلا می‌توانند مسیر رسمی‌تری برای ورود به این بازار باشند؛ مسیری که پشت آن ساختار بازار سرمایه، خزانه‌های رسمی، گواهی سپرده و سازوکار ثبت و انتقال مالکیت قرار دارد. در شرایطی که نگرانی درباره پلتفرم‌های آنلاین طلا افزایش یافته، مقایسه این دو مدل می‌تواند به مردم کمک کند قبل از سپردن پس‌انداز خود به هر سکویی، ریسک نگهداری و دسترسی به اصل دارایی را هم در کنار قیمت و کارمزد بررسی کنند.