مروری بر کارنامه یک دههای مربیان ایرانی روی نیمکت تیمهای مدعی
فوتبال ایران در یک دهه گذشته بارها شاهد تغییر نگاه باشگاههای بزرگ به نیمکت بوده است. گاهی مدیران با اعتماد به مربیان داخلی، هدایت تیم را به چهرههای ایرانی سپردهاند و گاهی نیز راهحل را در به خدمت گرفتن مربیان خارجی دیدهاند.
به گزارش خبرگزاری ایمنا، فوتبال ایران در یک دهه گذشته بارها شاهد تغییر نگاه باشگاههای بزرگ به نیمکت بوده است. گاهی مدیران با اعتماد به مربیان داخلی، هدایت تیم را به چهرههای ایرانی سپردهاند و گاهی نیز راهحل را در به خدمت گرفتن مربیان خارجی دیدهاند. در لیگ ۲۶ نیز قرار است هر ۱۸ تیم حاضر در لیگ برتر با مربیان ایرانی خود پا به گردونه رقابتها بگذارند. نکته قابل توجه این است که پرسپولیس، استقلال، سپاهان و تراکتور نیز قرار است با مربیانی نقش مدعی را بازی کنند که هیچ رزومه قهرمانی ندارند. بررسی عملکرد مربیان ایرانی در یک دهه گذشته در چهار باشگاه پرسپولیس، استقلال، سپاهان و تراکتور نیز نشان میدهد که نتیجه اعتماد به گزینههای داخلی چندان هم رضایتبخش نبوده است.
پرسپولیس؛ ثباتی که با یحیی به اوج رسید
حمید درخشان از جمله سرمربیان ایرانی است که در طول یک دهه گذشته هدایت قرمز پوشان را بر عهده داشت و موفق به کسب نتایج مطلوب نشد و پس از هفتههای ابتدایی لیگ پانزدهم جای خود را به برانکو ایوانکوویچ داد؛ تصمیمی که آغاز یکی از موفقترین دورههای تاریخ این باشگاه بود. پس از جدایی برانکو و حضور کوتاه گابریل کالدرون در راس کادرفنی سرخها مدیران پرسپولیس باردیگر به یک گزینه داخلی اعتماد کردند. یحیی گلمحمدی در میانه لیگ نوزدهم هدایت این تیم را برعهده گرفت و در نهایت موفق به کسب سه قهرمانی لیگ برتر، یک جام حذفی و دو سوپرجام شد. این سرمربی پرسپولیس را نیز به فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۲۰ رساند و با ثبت چنین آماری لقب موفقترین مربی ایرانی یک دهه گذشته فوتبال باشگاهی ایران را به خود اختصاص داد.
البته آنچه که در دوران گلمحمدی بیش از هر چیز به چشم آمد ثبات فنی پرسپولیس بود و شاید بتوان گفت پس از قطع همکاری باشگاه و گلمحمدی دیگر خبری از این ثبات و آرامش در پرسپولیس نبود. در لیگ بیستوچهارم نیز کریم باقری برای چند مسابقه به عنوان سرمربی موقت هدایت سرخپوشان را بر عهده گرفت که دستاورد ویژهای به همراه نداشت و وحید هاشمیان نیز که در فصل گذشته در طول ۹ هفته سرمربی پرسپولیس بود پس از کسب نتایج ضعیف و زمانیکه موجی از انتقادات به سمت وی روانه شد از هدایت این تیم کنارهگیری کرد.
استقلال؛ از تغییرات متوالی تا قهرمانی تاریخی فرهاد
استقلال در طول یک دهه گذشته بیشترین بیثباتی را روی نیمکت خود تجربه کرده است؛ پرویز مظلومی که در لیگ پانزدهم هدایت آبیها بر عهده داشت فصل را با نایب قهرمانی به پایان رساند، اما ناکامی در کسب جام موجب پایان همکاری وی با باشگاه شد. پس از این سرمربی علیرضا منصوریان با امید اجرای یک پروژه بلندمدت هدایت استقلال را بر عهده گرفت، اما کسب نتایج نوسانی و فاصله گرفتن از کورس قهرمانی موجب شد دوران حضور وی روی نیمکت تیم پایتخت کوتاه باشد.
نقطه عطف استقلال در رسیدن به قهرمانی با حضور فرهاد مجیدی روی نیمکت این تیم رقم خورد؛ این سرمربی ابتدا به صورت مقطعی روی نیمکت آبیها نشست و سپس در لیگهای بیستم و بیستویکم پروژه قهرمانی خود را تکمیل کرد. حاصل اعتماد مدیران باشگاه به فرهاد مجیدی قهرمانی بدون شکست در لیگ بیستویکم بود؛ رکوردی که استقلال را پس از سالها به قله فوتبال ایران رساند. آبیپوشان با هدایت مجیدی سوپرجام را نیز فتح کردند تا این سرمربی بار دیگر نام خود را در تاریخ باشگاه جاودانه کند.
مجید نامجومطلق و سهراب بختیاریزاده نیز به عنوان سرمربیان ایرانی به طور موقت مسئولیت هدایت استقلال را برعهده گرفتند و بیشتر نقش عبور از بحران را ایفا کردند. البته مجتبی جباری نیز در لیگ بیستوچهارم به عنوان سرمربی موقت روی نیمکت آبیها نشست و اگرچه در لیگ فرصت زیادی برای اثبات تواناییهای خود نداشت، اما با قهرمانی در جام حذفی ثابت کرد به خوبی میتواند شروع امیدوارکنندهای در عرصه مربیگری داشته باشد.
سپاهان؛ مربیان ایرانی در حسرت قهرمانی
طلایی پوشان برخلاف پرسپولیس و استقلال طی ۱۰ فصل گذشته با مربیان ایرانی موفق به کسب قهرمانی نشدهاند و نتیجه خوبی از این اعتماد نگرفتهاند؛ حسین فرکی که آخرین قهرمانی سپاهان را در لیگ چهاردهم به دست آورده بود در لیگ پانزدهم نتوانست موفقیت گذشته را تکرار کند و جای خود را به مربیان دیگر داد. منصور ابراهیمزاده نیز مأمور خروج سپاهان از بحران شد، اما دوران حضور وی روی نیمکت این تیم کوتاه بود و این سرمربی نیز بدون جام به پایان راه خود با سپاهان رسید.
پس از آن امیر قلعهنویی هدایت طلاییپوشان را برعهده گرفت و از نماینده اصفهان تیمی مدعی ساخت؛ سپاهان در دوران ژنرال برای سه فصل تا هفتههای پایانی برای قهرمانی جنگید و یک نایبقهرمانی لیگ را هم به دست آورد، اما موفق به فتح جام نشد. پس از جدایی قلعهنویی، محرم نویدکیا با حمایت هواداران روی نیمکت طلایی پوشان نشست. وی تلاش کرد با اتکا به توانمندی بازیکنان جوان و ارائه فوتبالی تهاجمی سپاهان را دوباره به روزهای اوج بازگرداند، اما سهم این سرمربی نیز کسب یک نایبقهرمانی و حضور در جمع مدعیان بود. در نهایت هیچیک از مربیان ایرانی سپاهان در ۱۰ فصل گذشته نتوانستند قهرمانی را به اصفهان بازگردانند و در لیگ ۲۶ قرار است محرم نویدکیا این ماموریت را به سرانجام برساند.
تراکتور؛ تغییرات فراوان، اما بدون قهرمانی
تیتیها در طول یک دهه گذشته بارها به مربیان ایرانی اعتماد کردند؛ امیر قلعهنویی در لیگ پانزدهم از تراکتور تیمی مدعی ساخت و تا آستانه کسب قهرمانی پیش رفت، اما در نهایت به کسب نایب قهرمانی رضایت داد. پس از وی یحیی گلمحمدی هدایت پرشورها را برعهده گرفت، اما اختلاف نظرهای مدیریتی و کسب نتایج نهچندان مطلوب موجب شد همکاری دو طرف ادامه پیدا نکند.
رسول خطیبی نیز در دو مقطع مختلف هدایت تراکتور را بر عهده گرفت. وی با وجود شناخت کامل از فضای این باشگاه نتوانست تیم را به جمع مدعیان اصلی قهرمانی باز گرداند. فیروز کریمی نیز در شرایط بحرانی سکان هدایت تیتیها را در دست گرفت، اما ماموریت وی بیشتر جلوگیری از تشدید بحران بود و در واقع این سرمربی فرصتی برای ساختن یک تیم مدعی نداشت. در نهایت نخستین قهرمانی تاریخ تراکتور در لیگ برتر با هدایت یک مربی خارجی رقم خورد؛ اتفاقی که نشان داد اعتماد این باشگاه به مربیان ایرانی با موفقیت همراه نبود.
به گزارش ایمنا، مرور عملکرد مربیان ایرانی در چهار تیم بزرگ فوتبال ایران نشان میدهد پرسپولیس موفقترین باشگاه در استفاده از سرمربیان داخلی بوده است؛ جایی که یحیی گلمحمدی توانست دوران درخشانی را رقم بزند. استقلال نیز با فرهاد مجیدی به یک قهرمانی تاریخی و بدون شکست رسید، اما سایر پروژههای ایرانی این تیم عمر کوتاهی داشتند. در سوی مقابل سپاهان و تراکتور با وجود اعتماد به چهرههای شناختهشدهای همچون امیر قلعهنویی، محرم نویدکیا، یحیی گلمحمدی و رسول خطیبی هرگز با گزینههای ایرانی به قهرمانی لیگ نرسیدند. حالا باید دید در فصل آینده تیتیهای تبریزی و طلایی پوشان اصفهان با گزینههای داخلی سنتشکنی میکنند یا سرخابیها همچنان قرار است با گزینههای ایرانی فاتح جام باشند.
