کدام آبمیوهها واقعا سالم هستند؟
پشت لیوانهای رنگارنگ آبمیوه چه فواید و خطرهایی پنهان شده است؟
روزنامه هفت صبح نوشت: سالها به ما گفته شده یک لیوان آبمیوه خنک، بخشی سالم از یک رژیم غذایی متعادل است. اما همه آبمیوهها در یک سطح قرار ندارند. بعضی از آنها سرشار از ترکیبات مفید گیاهی هستند و بعضی دیگر، با وجود ظاهر سالم، میتوانند قند زیادی وارد بدن کنند.متخصصان تغذیه تاکید دارند تفاوت اصلی میان آبمیوههای مفید و کمارزش، در میزان فرآوری، مقدار قند افزوده و حجم مصرفی آنهاست.
حتی آبمیوههای طبیعی که بدون افزودن شکر تهیه شدهاند، به دلیل حذف بخش زیادی از فیبر میوه، قند را سریعتر از خود میوه وارد جریان خون میکنند.به گفته متخصصان تغذیه، بهتر است مصرف آبمیوه به حدود ۱۵۰ میلیلیتر در روز محدود شود و همراه غذا مصرف شود تا تاثیر افزایش سریع قند خون کاهش پیدا کند.
قرمزِ دوستدار قلب
آب انار یکی از آبمیوههایی است که بیشترین توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. دلیل اصلی این موضوع وجود ترکیباتی به نام پلیفنولهاست. آنتیاکسیدانهایی که رنگ قرمز تیره انار را ایجاد میکنند. این ترکیبات با کاهش استرس اکسیداتیو در بدن، ممکن است به سلامت رگهای خونی کمک کنند و روند تشکیل کلسترول بد در دیواره عروق را کاهش دهند.
بررسیهای علمی نشان دادهاند مصرف منظم انار، کاهش محدودی در سطح تریگلیسیرید و کلسترول ایجاد میکند. در یک مطالعه، افرادی که روزانه یک لیوان آب انار مصرف کرده بودند، کاهش جزئی در کلسترول LDL یا همان کلسترول بد نشان دادند.
البته متخصصان تاکید میکنند آب انار جایگزین داروهای کاهشدهنده کلسترول نیست. اثر آن در کنار یک رژیم غذایی سالم شامل سبزیجات، حبوبات، مغزها و غلات کامل معنا پیدا میکند.
نکته مهم، انتخاب آب انار خالص است. زیرا برخی نوشیدنیهای انار موجود در بازار، ترکیبی از آبمیوههای دیگر و شکر افزوده هستند. حتی آب انار طبیعی نیز مقدار قابل توجهی قند دارد و مصرف زیاد آن توصیه نمیشود.
محافظ احتمالی مجاری ادراری
آب کرنبری یا زغالاخته آمریکایی سالها به عنوان نوشیدنی مفید برای پیشگیری از عفونتهای ادراری شناخته شده است.مطالعات جدید نشان میدهد افرادی که به طور منظم آب کرنبری مصرف میکنند، ممکن است کمتر به عفونت ادراری مبتلا شوند. دلیل این موضوع وجود ترکیباتی به نام پروآنتوسیانیدینهاست که احتمال چسبیدن برخی باکتریها، بهویژه باکتری عامل عفونت ادراری، به دیواره مجاری ادراری را کاهش میدهد. با این حال، آب کرنبری درمانکننده عفونت فعال نیست و جایگزین آنتیبیوتیک در شرایط پزشکی نخواهد بود.
مشکل اصلی محصولات بازار این است که بسیاری از آنها «نوشیدنی کرنبری» هستند، نه آب خالص کرنبری و مقدار زیادی شکر دارند. طعم طبیعی کرنبری بسیار ترش است و به همین دلیل بسیاری از تولیدکنندگان برای قابلمصرف شدن آن، شکر اضافه میکنند.
آب پرتقال، محبوب اما پرقند
آب پرتقال هنوز یکی از پایههای اصلی میز صبحانه در بسیاری از کشورهاست. این نوشیدنی منبع خوبی از ویتامین سی، پتاسیم و ترکیبات گیاهی مفیدی مانند فلاونوئیدهاست. ویتامین سی نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی دارد و به تولید کلاژن برای سلامت پوست، استخوانها و مفاصل کمک میکند. برخی پژوهشها نیز نشان دادهاند ترکیبات موجود در مرکبات ممکن است اثر مثبتی بر سلامت قلب داشته باشند.با این حال، تفاوت مهمی میان خوردن یک پرتقال کامل و نوشیدن آب پرتقال وجود دارد. در میوه کامل، فیبر باعث میشود جذب قند آهستهتر انجام شود، اما آب پرتقال قند بیشتری را در مدت کوتاه وارد بدن میکند.
متخصصان توصیه میکنند اگر قرار است آب پرتقال مصرف شود، انواع ۱۰۰ درصد طبیعی و بدون شکر افزوده انتخاب شوند. وجود پالپ یا تکههای کوچک میوه نیز میتواند ارزش تغذیهای آن را کمی افزایش دهد.
آب آلبالو، برای خواب و ورزشکاران
آب آلبالوی ترش در سالهای اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده است. دلیل اصلی توجه به این نوشیدنی، وجود آنتوسیانینها و مقدار کمی ملاتونین طبیعی است.
هورمونی که در تنظیم چرخه خواب نقش دارد.برخی مطالعات نشان دادهاند مصرف آب آلبالوی ترش میتواند مدت خواب را در بعضی افراد افزایش دهد. همچنین برای ورزشکاران، ترکیبات ضدالتهابی آن ممکن است به کاهش درد عضلانی و بهبود روند بازیابی بدن پس از تمرینهای سنگین کمک کند.البته این فواید بیشتر مربوط به آب آلبالوی ترش خالص است و نوشیدنیهای شیرینشده آلبالو چنین ویژگیهایی ندارند.
نوشیدنی مورد علاقه ورزشکاران
آب چغندر یکی از گزینههایی است که کمتر در سبد خرید روزانه دیده میشود، اما در میان ورزشکاران طرفداران زیادی دارد. چغندر سرشار از نیتراتهای طبیعی است که در بدن به اکسید نیتریک تبدیل میشوند. این ماده به گشاد شدن رگها و بهبود جریان خون کمک میکند.
برخی تحقیقات نشان دادهاند افزایش جریان خون ممکن است عملکرد بخشهایی از مغز مانند ناحیه مرتبط با تصمیمگیری و حافظه کاری را نیز تحت تاثیر قرار دهد.با این حال، افرادی که داروهای فشار خون مصرف میکنند یا مشکلات کلیوی دارند، بهتر است پیش از مصرف منظم و زیاد آب چغندر با پزشک مشورت کنند.
نوع کدر آب سیب بهتر است
آب سیب یکی از قدیمیترین آبمیوههای محبوب است، اما همه انواع آن ارزش تغذیهای یکسانی ندارند. متخصصان تغذیه معمولا نوع کدر آب سیب را انتخاب بهتری میدانند. زیرا بخشی از پالپ و ترکیبات گیاهی میوه را حفظ کرده است. در مقابل، آب سیب شفاف که مراحل بیشتری از تصفیه را طی کرده، بخش زیادی از این ترکیبات را از دست میدهد.با وجود این، آب سیب همچنان یک نوشیدنی پرقند محسوب میشود و نمیتواند جایگزین خوردن یک سیب کامل شود.
گریپفروت، مفید اما گاهی خطرناک
آب گریپفروت از نظر ویتامین سی، پتاسیم و آنتیاکسیدانها نوشیدنی ارزشمندی است، اما برای همه افراد مناسب نیست.این آبمیوه میتواند با برخی داروها، از جمله بعضی داروهای قلبی، فشار خون، داروهای کاهش کلسترول و برخی داروهای روانپزشکی تداخل داشته باشد.
ترکیبات موجود در گریپفروت فعالیت آنزیمی در روده را تغییر میدهند و ممکن است باعث افزایش بیش از حد غلظت برخی داروها در خون شوند.کارشناسان معتقدند بهترین انتخاب، آبمیوههای ۱۰۰ درصد طبیعی در حجم محدود است. با وجود فواید برخی آبمیوهها، هیچ نوشیدنی نمیتواند جای ارزش غذایی یک میوه کامل با فیبر طبیعی را بگیرد.
