افشاگری درباره شیوه مقابله با موشک ها و پهپادهای ایران | راهکارهای ایران برای فرسایش شبکه دفاعی آمریکا
در شرایطی که کاخسفید میکوشد «کاهش ذخایر موشکهای پدافندی» آمریکا را انکار کند، رسانهها و مقامهای آمریکایی از اتخاذ شیوه «رهگیری انتخابی»، بهعنوان راهی برای مدیریت ذخایر تسلیحاتی این کشور خبر میدهند.
همشهری آنلاین – گروه سیاسی: وبگاه نظامی «گلوبال دیفنس نیوز» روز دوشنبه در گزارش ویژهای، سوژه وضعیت ذخایر موشکهای پدافندی آمریکا را مورد بررسی قرار داد؛ گزارشی که از یک واقعیت متفاوت پرده برمیدارد؛ واقعیتی که نشان میدهد واشنگتن دیگر توان یا تمایل رهگیری همه موشکها و پهپادهای شلیکشده ازسوی ایران را ندارد و ناچار شده با محاسباتی سختگیرانه، تنها آن دسته از اهدافی را منهدم کند که مستقیماً جان نیروهایش یا مراکز حیاتیاش را تهدید میکنند.
در چنین شرایطی اتخاذ راهبرد «رهگیری انتخابی»، بیش از هر چیز، نشاندهنده نگرانی فزاینده از فرسایش ذخایر موشکهای گرانقیمت پاتریوت و تاد در برابر حجم و تنوع توان موشکی و پهپادی ایران است؛ موضوعی که نشان میدهد معادله بازدارندگی در منطقه دیگر صرفاً بر برتری فناوری آمریکا استوار نیست، بلکه قدرت اشباع، تداوم حملات و افزایش هزینههای دفاعی برای واشنگتن نیز به یکی از مؤلفههای تعیینکننده تبدیل شدهاست. مهمترین محورهای گزارش «گلوبال دیفنس نیوز» را در ادامه میخوانید:
چرا اولویتبندی رهگیری موشکهای ایران؟
- به گفته ۲ مقام ارشد آمریکایی، فرماندهان ارتش ایالاتمتحده رهگیری موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی در سراسر خاورمیانه را بهصورت «انتخابی» انجام دادهاند.
- این رویکرد، بخشی از راهبردی هدفمند برای حفظ رهگیرهای پیشرفته و گرانقیمت در برابر تهدیدهایی است که مستقیماً نیروهای آمریکایی، زیرساختهای حیاتی یا متحدان منطقهای واشنگتن را هدف قرار میدهند.
- تصمیم برای رهگیری براساس محل احتمالی اصابت و اولویتهای عملیاتی اتخاذ میشود.
- به گفته مقامهای آمریکایی، این راهبرد با هدف ایجاد توازن میان حفاظت از نیروها و حفظ ذخایر محدود رهگیرهای پیشرفته دفاع موشکی دنبال شدهاست.
استقرار سامانههای دفاعی آمریکا در منطقه
- پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، ایالاتمتحده سامانههای اضافی «پاتریوت» و «تاد» را به اردن، کویت، بحرین، عربستان و قطر اعزام کرد.
- مأموریت: حفاظت از نیروهای آمریکایی و مراکز مهم، از جمله:
- پایگاه هوایی «العدید» در قطر، به عنوان مرکز فرماندهی عملیات هوایی منطقه
- مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین
- تأسیسات لجستیکی در کویت
- پایگاههای اصلی هوایی در اردن و عربستان
- یک آتشبار «تاد» نیز از اسرائیل پشتیبانی میکند.
- ناوشکنهای مجهز به سامانه «ایجیس» در اطراف تنگه هرمز، دریای عرب، دریای سرخ و شرق مدیترانه فعالیت دارند.
هر لایه از شبکه دفاع موشکی چه نقشی دارد؟
- هریک از سامانههای دفاعی، بخشی متفاوت از طیف تهدید را پوشش میدهند.
- سامانه «تاد» با استفاده از رادار باند ایکس AN/TPY-۲ و رهگیر برخورد مستقیم، موشکهای بالستیک را در ارتفاع بالا و در مرحله نهایی پرواز، چه در داخل و چه در خارج از جو، هدف قرار میدهد.
- در لایه پایینتر، سامانه «پاتریوت» قرار دارد.
- شناورهای مجهز به سامانه «ایجیس» نیز با استفاده از رهگیرهای سری SM و حسگرهای دوربرد، دامنه هشدار و فرصت رهگیری را فراتر از محدوده یک پایگاه دفاعی گسترش میدهند.
راهبرد ایران برای فرسایش شبکه دفاعی آمریکا
- ایران این شبکه دفاعی آمریکا را با استفاده از موشکهای بالستیک کوتاهبرد و میانبرد، موشکهای کروز زمینپایه و پهپادهای انتحاری مورد فرسایش قرار میدهد.
- روش تهران مبتنی بر «فرسایش تدریجی» است.
- ایران میتواند:
– پرتابها را از چند محور مختلف انجام دهد.
– زمان رسیدن موشکهای بالستیک و پهپادها را در یک بازه کوتاه همزمان کند.
– حملات کوچک، اما مداوم را طی هفتهها ادامه دهد تا خدمه سامانهها و ذخایر موشکی به تدریج فرسوده شوند.
– پهپادهای کندپرواز، فرایند شناسایی و طبقهبندی اهداف را پیچیدهتر میکنند، در حالی که موشکهای بالستیک زمان واکنش را به شدت کاهش میدهند.
– برخی حملات نیز رادارها، مراکز فرماندهی و مواضع پدافند هوایی را هدف قرار میدهند تا پیش از حمله به آشیانه هواپیماها، مخازن سوخت، مراکز فرماندهی و محل استقرار نیروها، شبکه دفاعی را دچار اختلال کنند.
چرا آمریکا همه موشکها را رهگیری نمیکند؟
- رهگیری انتخابی، سبب میشود سامانههای دفاعی برای مقابله با حملات انبوه حفظ شوند.
- این شیوه میکوشد از این وضعیت جلوگیری کند که یک پهپاد ارزانقیمت، بهطور خودکار سبب شلیک یک موشک رهگیر بسیار گرانقیمت شود.
- حاشیه اطمینان این رویکرد محدود است.
- مسیر پرواز اهداف ممکن است تغییر کند، بقایای موشکها خارج از محدوده پیشبینیشده سقوط کنند و حتی ساختمانی که ظاهراً خالی به نظر میرسد، همچنان دارای نیروهای انسانی باشد.
- این راهبرد همچنین به این واقعیت اذعان دارد که هیچ سامانه دفاع لایهای نمیتواند حفاظتی کاملاً نفوذناپذیر ایجاد کند؛ بهویژه زمانی که چند حمله از جهتهای مختلف بهصورت همزمان انجام شود.
هزینه سنگین رهگیرها و چالش تولید
- قیمت هر موشک رهگیر PAC-۳ MSE حدود ۴.۲ میلیون دلار است، در حالی که هزینه هر رهگیر تاد بیش از ۱۲میلیون دلار برآورد میشود.
- در برخی موارد دکترین عملیاتی ممکن است برای انهدام یک هدف دشوار، شلیک بیش از یک رهگیر را ضروری بداند.
- چنین نسبت هزینهای در برابر پهپادهایی که تنها کسری از قیمت این رهگیرها هزینه دارند، قابل دوام نیست.
- شرکت «لاکهید مارتین» اعلام کرده در سال ۲۰۲۵، ۶۲۰ فروند موشک PAC-۳ MSE تحویل داده و با پنتاگون توافق کرده ظرفیت تولید سالانه را طی ۷ سال، از حدود ۶۰۰ فروند به ۲ هزار فروند افزایش دهد.
- اگرچه این افزایش روی کاغذ قابل توجه است، اما نمیتواند به سرعت انبارهای موشکی را تکمیل کند.
- همین خط تولید باید همزمان نیاز نیروهای آمریکایی و مشتریان خارجی را نیز تأمین کند.
