زاکانی:هیچ بن‌بستی در کشور وجود ندارد
شهردار تهران گفت: کشور ما برای عبور از گردنه شرایط دشوار، امکانات و ظرفیت‌های فراوانی دارد و من معتقدم هیچ بن‌بستی پیش روی کشور وجود ندارد.
به گزارش همشهری آنلاین، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در برنامه تلویزیونی «انتقام» شبکه افق سیما، با اشاره به ابعاد مختلف خون‌خواهی شهدای کشور، نسبت این مطالبه با مذاکرات، ضرورت حفظ انسجام اجتماعی و نقش مسئولان در تقویت اقتدار ملی، اظهار کرد: آنچه می‌تواند امنیت کشور را تضمین کند، ایران قوی و مقتدر است و دشمن باید بداند که در صورت تجاوز، با پاسخ مواجه خواهد شد.
وی با بیان اینکه مطالبه انتقام و خون‌خواهی، علاوه بر ریشه‌های دینی و تاریخی، کارکرد بازدارنده دارد، افزود: دشمن مستکبر در برابر خود، طرفی را نمی‌بیند که بتواند در محاسباتش جایگاه مستقلی داشته باشد؛ از همین رو، هرگونه عقب‌نشینی را زمینه‌ای برای پیشروی بیشتر تلقی می‌کند. بنابراین باید محاسبات دشمن را اصلاح کرد و به او نشان داد که اگر تجاوز کند، بدون پاسخ نخواهد ماند.
روایت زاکانی از نخستین دیدار با رهبر شهید انقلاب
شهردار تهران در ابتدای این گفت‌وگو، با اشاره به خاطرات خود از دیدار با رهبر شهید انقلاب، به تشریح نخستین ملاقاتش با ایشان در دوران دانشجویی پرداخت و گفت: نخستین دیدار من با ایشان در سال ۱۳۷۶ و در قالب مجموعه بسیج دانشجویی دانشگاه تهران انجام شد؛ دیداری که در آن، موضوعات مختلفی را مطرح کردیم و ایشان با حوصله به سخنان ما گوش دادند.
زاکانی افزود: در آن جلسه حدود ۳۵ دقیقه صحبت کردم و ایشان با دقت به مطالب گوش می‌دادند و لبخند می‌زدند. پس از آن نیز حدود یک ساعت تا یک ساعت و نیم درباره مسائل مختلف صحبت کردند و نکاتی را مطرح کردند که برای ما بسیار آموزنده بود.
وی با اشاره به یکی از توصیه‌های مهم رهبر شهید انقلاب در آن دیدار اظهار کرد: ایشان تأکید کردند که فعالیت دانشجویی نباید صرفاً به ارتباط با افرادی محدود شود که از نظر ظاهری و فکری به ما نزدیک هستند، بلکه باید بتوانیم پیام خود را به کسانی که ممکن است از نظر ظاهری با ما تفاوت داشته باشند نیز منتقل کنیم.
شهردار تهران ادامه داد: این توصیه برای ما افق تازه‌ای ایجاد کرد تا به‌صورت فعال به سراغ افرادی برویم که ممکن است از جنس ظاهری ما نباشند، اما می‌توان با شناخت دقیق و ارتباط مؤثر، دایره مخاطبان را گسترش داد و پیام را به آنان منتقل کرد.
زاکانی همچنین با اشاره به دیدار دیگری در سال ۱۳۸۰ گفت: در آن مقطع، رهبر شهید انقلاب درباره ضرورت نشاط و توانمندی فکری دانشجویان نکاتی را بیان کردند و تأکید داشتند که دانشجویان برای اثرگذاری باید از نظر فکری قوی باشند و از اندیشه‌ای پیشرو برخوردار شوند.
وی خاطرنشان کرد: این دیدارها برای ما درس‌های مهمی در زمینه شناخت وظیفه، توسعه ارتباط با جامعه و ضرورت تقویت بنیه فکری نیروهای فعال داشت.
در ماجرای برجام به رهبر شهید مراجعه کردم
شهردار تهران در بخش دیگری از برنامه، با بیان خاطره‌ای از دوران مذاکرات برجام، به تشریح دیدگاه خود درباره مسئولیت‌پذیری نمایندگان و نیروهای سیاسی پرداخت.
وی گفت: زمانی که مذاکرات برجام در جریان بود و هنوز متن نهایی توافق منتشر نشده بود، در مجلس درباره روند مذاکرات و پیام‌هایی که از آن دریافت می‌شد، بحث‌های مختلفی وجود داشت. برخی معتقد بودند که رهبر شهید انقلاب این روند را مدیریت می‌کنند و نباید در آن دخالت کرد؛ اما نگاه ما این بود که می‌توان با تقویت موضع دولت، زمینه ایستادگی بیشتر در برابر آمریکا و افزایش سطح مطالبات در مذاکرات را فراهم کرد.
زاکانی ادامه داد: برای روشن شدن موضوع، سه بار به دفتر رهبر شهید انقلاب مراجعه کردم تا از ایشان درباره این مسئله سؤال کنم، پس از نماز، خدمت ایشان رسیدم و توضیح دادم که ما معتقدیم می‌توانیم به دولت کمک کنیم تا در برابر آمریکا جدی‌تر بایستد و زمینه امتیازگیری بیشتری فراهم شود.
وی افزود: در پاسخ به این توضیحات، رهبر شهید انقلاب با تأکید بر ضرورت انجام مسئولیت فردی فرمودند: «به ذهن من چه کار داری؟ برو به وظیفه عمل کن.»
شهردار تهران تصریح کرد: من سه روز به دنبال دریافت این پاسخ بودم و پس از آن، موضوع را دنبال کردم. با توجه به آمادگی قبلی، طرحی دوفوریتی و سه‌بندی برای تعیین چارچوب مذاکرات تهیه شد که با رأی بیش از ۹۰ درصد نمایندگان مجلس به تصویب رسید.
زاکانی با اشاره به اهمیت این تجربه گفت: مقصود من از بیان این خاطره آن است که افراد نباید صرفاً با گمانه‌زنی درباره نظر رهبر جامعه، از انجام مسئولیت خودداری کنند. اگر مسئولان، نخبگان و مردم بر اساس شناخت، بصیرت و اصول مشخص به وظیفه خود عمل کنند، می‌توانند ظرفیت بیشتری برای تصمیم‌گیری و اقدام در اختیار رهبری قرار دهند.
چگونه می‌توان با عمل به وظیفه، یاری‌رسان ولی جامعه بود؟
شهردار تهران با تأکید بر اینکه عمل به مسئولیت فردی می‌تواند به تقویت جایگاه تصمیم‌گیری رهبری کمک کند، اظهار کرد: اگر فردی توان و آمادگی لازم را نداشته باشد، نمی‌توان مسئولیت سنگینی بر دوش او گذاشت؛ اما هرچه توانمندی و ظرفیت افراد افزایش پیدا کند، امکان پذیرش مسئولیت‌های بزرگ‌تر نیز فراهم می‌شود.
وی افزود: جامعه‌ای که از نظر فکری، اجتماعی و سیاسی توانمند باشد، می‌تواند در شرایط حساس، پشتوانه مؤثرتری برای تصمیم‌گیری‌های کلان کشور ایجاد کند. بنابراین وظیفه مسئولان، نخبگان و رسانه‌ها این است که آگاهی جامعه را افزایش دهند و مردم را در مسیر شناخت مسئولیت‌ها و عمل آگاهانه به آنها یاری کنند.
زاکانی در عین حال تأکید کرد: عمل به وظیفه به معنای انجام هر اقدامی با اتکا به احساس شخصی نیست. هر اقدام باید با معیارها و ضوابط مشخص همراه باشد و در چارچوب اصول و مصالح جامعه صورت گیرد.
وی ادامه داد: ممکن است فردی تصور کند که در حال انجام وظیفه است، اما اگر نتیجه اقدام او ایجاد تفرقه و شکاف اجتماعی باشد، باید در شیوه عمل خود تجدیدنظر کند. حفظ وحدت و جلوگیری از ایجاد اختلاف، از جمله معیارهایی است که باید در ارزیابی اقدامات مورد توجه قرار گیرد.
شهردار تهران در پاسخ به این موضوع که آیا برخی جریان‌ها می‌توانند نظر و خواسته خود را به رهبری تحمیل کنند، گفت: اینکه از یک سو ادعا شود همه امور با هماهنگی رهبری انجام می‌شود و از سوی دیگر گفته شود که برخی جریان‌ها دیدگاه خود را به ایشان تحمیل می‌کنند، دو ادعای متناقض است.
وی با اشاره به تجربه خود از دوران پس از انقلاب اسلامی اظهار کرد: با شناختی که از امام خمینی(ره) و رهبر شهید و رهبر رشید انقلاب دارم، این سه بزرگوار را تحمیل‌پذیر نمی‌دانم. ممکن است در تصمیم‌گیری‌ها، شرایط و ظرفیت‌های جامعه مورد توجه قرار گیرد و مصالح کلان نظام اقتضا کند که محدودیت‌هایی در انتخاب مسیر وجود داشته باشد، اما این مسئله به معنای تحمیل نظر دیگران به رهبری نیست.
زاکانی با اشاره به برخی مقاطع حساس سیاسی کشور، از جمله تلاش‌ها برای تغییر قانون اساسی، مخدوش کردن انتخابات، ایجاد آشوب و طرح موضوع پذیرش فشارهای خارجی، تأکید کرد که رهبر شهید انقلاب در این موارد بر مواضع خود ایستادگی کردند.
وی همچنین با اشاره به آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای گفت: ایشان را شخصیتی حکیم، عالم، دقیق، متقی و مردم‌دوست می‌دانم که از ویژگی‌های ممتازی برخوردار است. تصور اینکه افراد یا جریان‌هایی بتوانند اراده خود را به رهبری تحمیل کنند، برداشتی نادرست است.
شهردار تهران با تأکید بر ضرورت بصیرت و اقدام به‌هنگام افزود: نیروهای فعال و نخبگان باید بتوانند حتی از سکوت رهبری نیز درس بگیرند و متناسب با شرایط، وظیفه خود را تشخیص دهند.
با انتقام مقابل دشمن مستکبر بازدارندگی ایجاد می‌کنیم
شهردار تهران در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با تشریح مبانی دینی و بازدارنده خون‌خواهی، اظهار کرد: مطالبه خون‌خواهی شهدای کشور، به‌ویژه شهدای عالی‌مقام، از یک سو ریشه در مبانی دینی دارد و از سوی دیگر، برای جلوگیری از تکرار تجاوز و جنایت ضروری است.
وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره قصاص در آموزه‌های دینی گفت: در برخی موارد، قصاص از جمله موضوعاتی است که امکان گذشت درباره آن وجود دارد؛ اما در مورد شهادت رهبر انقلاب‌و هم‌وطنان‌مان و تجاوز دشمن بر خاک ایران به دلیل حرمت‌شکنی صورت گرفته و ضرورت مقابله با تجاوز، دیگر نمی‌شود از خون‌خواهی چشم‌پوشی کرد.
وی افزود: موضوع خون‌خواهی را باید در چارچوب مقابله با تجاوز و جلوگیری از تکرار آن فهم کرد. این مطالبه تنها ناظر به گذشته نیست، بلکه به آینده نیز مربوط می‌شود و می‌تواند مانع از آن شود که دشمن تصور کند هر جنایتی را می‌تواند مرتکب شود و بدون پرداخت هزینه از میدان خارج شود.
زاکانی با تأکید بر نقش بازدارندگی انتقام تصریح کرد: وقتی دشمن بداند که در صورت تجاوز، با پاسخ مواجه خواهد شد، ناچار است محاسبات خود را تغییر دهد. این همان نقطه‌ای است که مطالبه خون‌خواهی می‌تواند به تقویت اقتدار ملی و کاهش احتمال تکرار تجاوز کمک کند.
وی ادامه داد: منطق «بزن و برو» باید از محاسبات دشمن حذف شود. اگر طرف مقابل تصور کند که می‌تواند حمله کند و هیچ هزینه‌ای نپردازد، زمینه برای تکرار اقدامات مشابه فراهم خواهد شد؛ اما هنگامی که بداند تجاوز بدون پاسخ نمی‌ماند، در تصمیم‌گیری‌های خود احتیاط بیشتری خواهد کرد.
شهردار تهران با بیان اینکه انتقام می‌تواند ابعاد مختلفی داشته باشد، گفت: این موضوع صرفاً به عاملان مستقیم محدود نیست، بلکه باید آمران و ریشه‌هایی را نیز در نظر گرفت که زمینه‌ساز تکرار تهدید و تجاوز هستند. در این چارچوب، باید ابعاد مختلف مطالبه خون‌خواهی را بررسی کرد و از ظرفیت آن برای جلوگیری از تعدی‌های بعدی بهره گرفت.
پیگیری خون‌خواهی و مذاکره با یکدیگر منافاتی ندارند
شهردار تهران با تأکید بر اینکه پیگیری خون‌خواهی و مذاکره با یکدیگر منافاتی ندارند، اظهار کرد: مطالبه انتقام و خون‌خواهی می‌تواند بر سطح و کیفیت مذاکرات اثر بگذارد و به کشور کمک کند تا امتیازات بیشتری به دست آورد.
وی افزود: جای تعجب دارد که کسی در حال مذاکره باشد و از مطالبه خون‌خواهی مردم ناراحت شود؛ چراکه این مطالبه می‌تواند پشتوانه‌ای برای مذاکره‌کنندگان باشد و طرف مقابل را متوجه هزینه‌های تجاوز و جنایت کند.
زاکانی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه و رمضان و تحولات پس از آن گفت: یکی از اشکالاتی که در روند گذشته داشتیم، این بود که جنگ را تمام کردیم و بعد مذاکره را آغاز کردیم؛ در حالی که اگر قرار بود مذاکره‌ای صورت بگیرد، می‌توانست زیر سایه جنگ و فشار ناشی از آن به دشمن دنبال شود.
وی تصریح کرد: تصور اینکه یک تفاهم‌نامه به‌تنهایی امنیت و پایان جنگ را برای کشور به ارمغان می‌آورد، تصور درستی نیست. آنچه می‌تواند امنیت و پایان تهدیدها را تضمین کند، قدرت و اقتدار ایران است.
خون‌خواهی می‌تواند پشتوانه مذاکرات باشد
شهردار تهران با بیان اینکه خون‌خواهی می‌تواند پشتوانه مذاکرات باشد، ادامه داد: این مطالبه از یک سو به تقویت جبهه حق کمک می‌کند و از سوی دیگر، در محاسبات طرف مقابل اختلال ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که تصور می‌کنند دستشان برای انجام هر اقدامی باز است.
وی تأکید کرد: پیگیری مذاکرات باید با توجه به اقتدار کشور و با در نظر گرفتن تجربه‌های گذشته صورت گیرد. مطالبه خون‌خواهی نه‌تنها لزوماً مانعی برای مذاکره نیست، بلکه می‌تواند در تعیین سطح و کیفیت آن نقش داشته باشد و مانع از آن شود که طرف مقابل با تصور برتری مطلق، خواسته‌های خود را تحمیل کند.
هیچ بن‌بستی در کشور وجود ندارد
زاکانی در بخش پایانی این گفت‌وگو با تأکید بر ظرفیت‌های داخلی برای عبور از شرایط دشوار کشور اظهار کرد: کشور ما برای عبور از این گردنه، امکانات و ظرفیت‌های فراوانی دارد و من معتقدم هیچ بن‌بستی پیش روی کشور وجود ندارد.
وی افزود: اگر بتوانیم از ظرفیت‌های خود استفاده کنیم، وحدت و انسجام را حفظ کنیم، مطالبه خون‌خواهی را با جدیت دنبال کنیم، در میدان استوار بمانیم و خدمت به مردم را در اولویت قرار دهیم، می‌توانیم از شرایط موجود عبور کنیم.
شهردار تهران با تأکید بر ضرورت هم‌زمانی پیگیری مطالبات ملی با پیشرفت و آبادانی کشور گفت: ساخت ایران قوی و حرکت در مسیر توسعه باید در دستور کار قرار گیرد. کشور ما از ظرفیت‌های لازم برای پیشرفت برخوردار است و نباید اجازه دهیم مشکلات و فشارها، امید به آینده را تضعیف کند.
زاکانی همچنین با اشاره به ضرورت بیان واقعیت‌های کشور از سوی صاحبان تریبون اظهار کرد: باید واقعیت‌های جامعه و ظرفیت‌های موجود را برای مردم بیان کرد. روایت ضعف، بدون توجه به توانمندی‌ها و امکانات کشور، به جامعه آسیب می‌زند و تصویر درستی از شرایط ارائه نمی‌دهد.
وی با اشاره به مسائل اقتصادی کشور ادامه داد: هرچند ممکن است در برخی حوزه‌ها، از جمله درآمدهای نفتی، اختلال‌هایی ایجاد شود، اما روش‌های دیگری برای فعال کردن ظرفیت‌های کشور وجود دارد. باید از مسیرهای جدید برای احیای توان اقتصادی استفاده کرد و زمینه مشارکت بیشتر مردم در اداره اقتصاد را فراهم آورد.
شهردار تهران با تأکید بر ضرورت تحقق اقتصاد مقاومتی و مردمی گفت: مشکلات موجود می‌تواند فرصتی برای تقویت اقتصاد مردمی باشد. در گذشته، دولت‌ها و مسئولان به اندازه کافی به میدان دادن به مردم و بخش خصوصی توجه نکرده‌اند، اما امروز باید این ظرفیت‌ها را فعال کرد و اجازه داد مجموعه‌های مردمی و بخش خصوصی با همکاری یکدیگر، زمینه جهش اقتصادی کشور را فراهم کنند.
زاکانی در پایان، حفظ وحدت و انسجام ملی، پیگیری خون‌خواهی شهدا، ایستادگی در برابر دشمن، خدمت‌رسانی به مردم و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی را از الزامات عبور کشور از شرایط کنونی دانست و تأکید کرد: ایران با تکیه بر مردم، ظرفیت‌های داخلی و تقویت اقتدار ملی می‌تواند از مشکلات عبور کند و مسیر پیشرفت و آبادانی را با قدرت ادامه دهد.
