سناریوهای افزایش کالابرگ | دهکهای بالا از افزایش اعتبار محروم می شوند؟
پرونده افزایش اعتبار کالابرگ پس از ماهها وعده و انتظار، وارد مرحله تازهای شده است. رئیسجمهور از تصمیم قطعی دولت برای حمایت معیشتی از اقشار کم برخوردار خبر داده و وزیر اقتصاد نیز کف ۳۰۰ هزار تومانی را برای حداقل افزایش اعتبار کالابرگ اعلام کرده است.
به گزارش همشهری آنلاین، افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با تغییر قیمت کالاهای اساسی، تکلیف قانونی دولت است که ماهها به دلایل مختلف در حد وعده باقی مانده بود؛ اما حالا دولت اصل افزایش را تأیید کرده و منابع آگاه نیز سناریوهای مختلفی درباره شیوه اعمال افزایش مطرح کردهاند.
افزایش قطعی بدون اعلام رقم
مسعود پزشکیان در جلسه روز چهارشنبه هیات دولت، از نهایی شدن تصمیم دولت درباره کالابرگ خبر داد و گفت: برای صیانت از معیشت اقشار کم برخوردار در مورد کالابرگ تصمیم قطعی گرفته شده و جزئیات آن اعلام خواهد شد. رئیسجمهور در همین جلسه بر ضرورت حفظ تولید نیز تأکید کرد و گفت: شعار اصلی دولت این است که چرخ تولید نباید تعطیل شود.
این اظهارنظر در شرایطی مطرح شده که اعتبار فعلی کالابرگ همچنان یکمیلیون تومان به ازای هر نفر است و شارژ شهریور نیز با همین رقم انجام میشود.
در ادامه همین روند، سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز درباره میزان افزایش اعتبار گفت: ۳۰۰ هزار تومان کف افزایش کالابرگ است، اما جزئیات مربوط به دهکهای مشمول و رقم نهایی همچنان در حال بررسی است.
میزان افزایش هزینه کالاهای اساسی
زمانی که بهواسطه اصلاح نرخ ارز، اجرای طرح کالابرگ در دستور کار قرار گرفت، هزینه تهیه یک سبد کالابرگ یک نفره شامل ۱۱ قلم کالای اساسی حدود ۲.۵ میلیون تومان بود که اکنون بر اساس دادههای بازار در خوشبینانهترین حالت قیمت آن به بالای ۵ میلیون تومان رسیده است.
به بیانی دیگر، خانوارها مجبورند برای تهیه یک سبد کالای یکسان در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۲.۵ میلیون تمان بیشتر از آذرماه ۱۴۰۴ پرداخت میکنند و از مجموع این هزینه فقط یکمیلیون تومان از طریق اعتبار کالابرگ جبران میشود.
سناریوی خوشبینانه برای فقرا
با احتساب این میزان جهش قیمت، معقولانهترین وضعیت این است که اعتبار کالابرگ ۱۵۰ درصد معادل ۱.۵ میلیون تومان افزایش پیدا کند و به ۲.۵ میلیون تومان برای هر نفر برسد تا افزایش قیمت تحت تأثیر تغییر نرخ ارز و تورم جبران شود.
با توجه به تنگنای مالی دولت، در بهترین سناریو ممکن است اعتبار کالابرگ فقیرترین دهک جامعه یا سه دهک فقیر جامعه نزدیک به این رقم رشد کند و به ۲ تا ۲.۵ میلیون تومان برای هر نفر برسد اما اجرای این سناریو برای همه دهکها مشمول کالابرگ بعید خواهد بود.
سناریوی مطلوب دولت
یکی از سناریوهای مطرح، افزایش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار است که پیشتر هم عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی درباره آن صحبت کرده بود. طبق اظهارات همتی، دولت متعهد به افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی ارزش کالابرگ متناسب با تغییرات نرخ بازار است.
در صورت وقوع این سناریو، اعتبار یکمیلیون تومانی به حدود یکمیلیون و ۲۳۰ هزار تومان میرسد که البته ممکن است شامل حال همه دهکها نشود و مثلاً فقط ۷ دهک پایین را در بربگیرد.
همچنین این سناریو با کف ۳۰۰ هزار تومانی اعلامشده از سوی وزیر اقتصاد نیز فاصله زیادی ندارد و در صورت افزایش ۳۰۰ هزار تومانی، اعتبار هر نفر به یکمیلیون و ۳۰۰ هزار تومان خواهد رسید.
سناریوی محتمل پلکانی
هنوز رقم افزایش کالابرگ اعلام نشده و آنگونه که منابع آگاه به همشهری گفتهاند، وزارت کار فعلاً افراد مطلع را از اعلام برآوردهای نهایی و سناریوهای محتمل منع کرده است. باوجوداین، اطلاعات بهدستآمده از منابع نشان میدهد یکی از گزینههای جدی، افزایش پلکانی اعتبار برای دهکهای مختلف است؛ به این معنا که میزان افزایش برای دهکهای پایین بیشتر باشد و با حرکت به سمت دهکهای بالاتر کاهش پیدا کند.
در این سناریو، رقمی در حدود یکمیلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای دهک اول مطرح شده و دهکهای بالاتر افزایش کمتری دریافت میکنند. البته این ارقام هنوز بهصورت رسمی از سوی دولت اعلام نشدهاند و در تخصیص افزایش اعتبار کالابرگ به همه دهکها یا ۵ دهک پایین توافق نهایی شکل نگرفته است.
این مدل با اظهارات اخیر وزیر اقتصاد درباره افزایش اعتبار برای اقشار و دهکهای مشخص نیز همخوانی دارد. مدنیزاده پیشتر گفته بود افزایش اعتبار کالابرگ برای برخی دهکها از نیمه دوم سال اجرا خواهد شد و در اظهارات اخیر نیز کف افزایش اعتبار را ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرده است.
یک منبع آگاه به همشهری گفت: یک پیشنهاد جدی برای افزایش اعتبار این است که کالابرگ دهک اول ۱.۵ میلیون تومان افزایش یابد و رقم افزایش برای دهک بالاتر ۳۰۰ هزار تومان کم شود بهگونهای که دهک دوم ۱.۲ میلیون، دهک سوم ۹۰۰ هزار تومان، دهک چهارم ۶۰۰ هزار تومان و دهک پنجم ۳۰۰ هزار تومان افزایش اعتبار بگیرند. در سناریوی دیگر، افزایش ۱.۵ میلیونی شامل سه دهک پایین میشود و افزایش ۳۰۰ هزار تومانی نصیب دهک هفت میشود.
