صید نسخه کپی شاهد ۱۳۶ در فلوریدا | اصل ماجرای پهپادهای لوکاس آمریکایی + عکس

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: در روزهای اخیر از آب بیرون کشیدن یک نسخه کپی از پهپاد «شاهد۱۳۶» در آب‌های نزدیک یکی از مهم‌ترین مراکز آزمایش تسلیحات آمریکا در فلوریدا، بار دیگر توجه‌ها را به جایگاه پهپادهای ایرانی در معادلات نظامی آمریکا جلب کرده‌است.

این رویداد نشان می‌دهد فناوری پهپادهای انتحاری ایران، به الگویی برای توسعه تسلیحات مشابه در ساختار نظامی آمریکا تبدیل شده‌است. نشریه تخصصی «وار زون» به تازگی در گزارشی به ابعاد مختلف این ماجرا پرداخته است که مهم‌ترین محورهای آن را در ادامه می‌خوانید.

ماجرا از کجا آغاز شد؟

• روز شنبه یک قایق ماهیگیری تفریحی در فلوریدا هنگام فعالیت در نزدیکی پایگاه نیروی هوایی «اگلین» با کشفی بسیار غیرمعمول مواجه شد.
• این پایگاه محل استقرار یگان آزمایش تسلیحات نیروی هوایی آمریکاست.
• به‌گفته منابع محلی، در جریان یک عملیات ماهیگیری، پهپادی از آب بیرون کشده شد که شباهت زیادی به نمونه آمریکایی مشابه پهپاد انتحاری ایرانی شاهد۱۳۶ دارد.
• این منابع معتقدند این پهپاد شباهت زیادی به پهپاد آمریکایی «لوکاس» دارد؛ پهادی که در جنگ علیه ایران، نخستین تجربه رزمی خود را پشت‌سر گذاشت.
• گفته می‌شود پهپاد کشف شده، با نام « FLM-۱۳۶» شناخته می‌شود.
• این پهپاد در ابتدا برای شبیه‌سازی پهپاد انتحاری شاهد۱۳۶، طراحی شده بود، اما بعدها با تسلیح آن، به پهپاد «لوکاس» تبدیل شد.

تأیید از دست رفتن یک پهپاد

• ازسوی دیگر سخنگوی پایگاه هوایی «اگلین» تأیید کرده این پایگاه اخیراً یک پهپاد را از دست داده‌است.
• او گفته است: «می‌توانم تأیید کنم ما در حال انجام یک آزمایش بودیم و نمونه آزمایشی از بین رفته‌است».

لوکاس؛ نسخه آمریکایی‌شده شاهد۱۳۶

• پهپاد لوکاس در نخستین روز جنگ علیه ایران، یعنی ۲۸ فوریه(۹ اسفندماه ۱۴۰۴)، برای نخستین‌بار در میدان نبرد مورد استفاده قرار گرفت.
• سخنگوی سنتکام، پیش‌تر درباره این سامانه گفته بود که هزینه هر فروند لوکاس حدود ۳۵ هزار دلار است.
• تیم هاوکینز همچنین تاکید کرده بود که این پهپاد، یک پلتفرم کم‌هزینه و قابل توسعه محسوب می‌شود که قابلیت‌های پیشرفته را با کسری از هزینه سامانه‌های سنتی دوربرد آمریکا ارائه می‌دهد.
• به گفته او، این پهپاد برد عملیاتی گسترده‌ای دارد و می‌تواند خارج از خط دید فعالیت کند؛ قابلیتی که برای منطقه عملیاتی گسترده سنتکام اهمیت زیادی دارد.
• سنتکام نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرده بود پهپادهای لوکاس مستقرشده ازسوی این فرماندهی، برد قابل‌توجهی دارند و برای فعالیت به‌صورت خودمختار طراحی شده‌اند.
• این پهپادها می‌توانند با روش‌های مختلف، از جمله با کمک سامانه‌های پرتاب زمینی و خودرویی متحرک به پرواز درآیند.

دستورکار ویژه ارتش آمریکا

• ارتش آمریکا در سال‌های اخیر با توجه به افزایش تهدید پهپادهای بدون‌سرنشین، به‌صورت گسترده روی قابلیت‌های مقابله با سامانه‌های هوایی بدون‌سرنشین سرمایه‌گذاری کرده‌است.
• در جنگ اوکراین و همچنین در درگیری‌های متعدد با ایران، پهپادهای تهاجمی انتحاری به تهدیدی قابل توجه تبدیل شده‌اند و بر نحوه طراحی و اجرای عملیات‌های نظامی تأثیر گذاشته‌اند.
• در پایگاه «اگلین» فلوریدا نیز یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اخیر مقابله با این تهدید، تجهیز جنگنده‌های نیروی‌هوایی آمریکا به راکت‌های هدایت‌شونده لیزری APKWS برای هدف قرار دادن پهپادهایی از همین نوع بوده است.
• این برنامه از سال ۲۰۱۹ آغاز شد، اما با افزایش تنش‌ها با ایران، چند سال بعد با سرعت بیشتری وارد مرحله عملیاتی شد.
• در ادامه نیز برنامه‌های دیگری برای مقابله با همین تهدید توسعه یافتند؛ از جمله نسخه پیشرفته‌تر موشک‌های هوابه‌هوای APKWS، که به جست‌وجوگر فروسرخ مجهزند.

توسعه سریع لوکاس

• توسعه پهپاد لوکاس همچنان با سرعت زیادی ادامه دارد و یکی از محورهای اصلی این برنامه، توانایی پهپادها برای «حرکت گروهی» است؛ قابلیتی که از زمان افشای این برنامه، به‌عنوان یکی از بخش‌های اصلی چشم‌انداز توسعه لوکاس مطرح شده بود.
• برای توسعه چنین سامانه‌هایی، وجود حریم هوایی کنترل‌شده و پاک‌سازی‌شده ضروری است و محدوده‌های گسترده آزمایش بر فراز خلیج مکزیک، یکی از مناسب‌ترین مناطق آمریکا برای انجام چنین آزمایش‌هایی به شمار می‌روند.
• از این منظر، مشاهده یک فروند FLM-۱۳۶ در آب‌های نزدیک پایگاه اگلین چندان غیرمنتظره نیست.

خطا در محاسبات عملیاتی

• در جریان جنگ با ایران نیز چند مورد از دست رفتن پهپادهای لوکاس گزارش شد که برخی از آنها تقریباً سالم شکار شدند.
• این پهپادها اساساً برای استفاده در تعداد زیاد و پذیرش ریسک از دست رفتن تعدادی از آنها طراحی شده‌اند.
• بنابراین، از دید برنامه‌ریزان نظامی آمریکا، از دست رفتن تعدادی از این پهپادها به هر دلیل، بخشی از محاسبات عملیاتی چنین سامانه‌ای محسوب می‌شود.