طلوع و غروب زودهنگام کوگلهاوس | داستان اولین ساختمان کروی جهان
در سال ۱۹۲۸، در شهر درسدن آلمان، سازهای غولپیکر و فلزی طلوع کرد که گویی از آینده به گذشته سفر کرده بود. این بنا، «کوگلهاوس» (به معنای خانه کروی) نام داشت و به عنوان نخستین ساختمان کاملاً کروی جهان با اسکلت فلزی، یک نقطه عطف در معماری مدرن به شمار میرفت.
همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: با این حال، سرنوشت این شاهکار آوانگارد، به همان اندازه که ظهورش شگفتانگیز بود، تلخ و کوتاه بود و تنها یک دهه بعد، به تلی از خاک تبدیل شد. این بنای منحصر به فرد که توسط پیتر بیرکنهولتس طراحی شد، از ایدههای انقلابی کلود نیکولا لودو، معمار فرانسوی، الهام گرفته بود.
کوگلهاوس به عنوان جاذبهای در «نمایشگاه سالانه آثار آلمان – شهر فنی» ساخته شد و فضاهای داخلی آن میزبان سالنهای نمایشگاهی و یک رستوران بود. ساختار این کره عظیم مهندسی، خود یک شگفتی بود.
کرهای به قطر ۲۴ متر بر روی پایهای به ارتفاع ۴ متر استوار شده بود که ارتفاع کلی سازه را به ۲۶.۵ متر میرساند. جالب آنکه با وجود اشغال فضایی محدود (تنها ۱۱۰ متر مربع)، طراحی هوشمندانه آن حجمی برابر با ۷۶۰۰ متر مکعب را در دل خود جای داده بود. این سازه عظیم توسط کارخانه MAN با اسکلت فلزی و پوششی از ورقهای آلومینیومی ساخته شد.
فضای داخلی کوگلهاوس به اندازه نمای بیرونیاش نوآورانه بود. شش طبقه که با یک آسانسور به هم متصل میشدند، حول یک آتریوم (فضای باز میانی) دایرهای شکل گرفته بودند که به بازدیدکنندگان اجازه میداد نگاهی کلی به طبقات دیگر داشته باشند. تنها در طبقه آخر، رستوران مجموعه با کفی بسته، چشماندازی ۳۶۰ درجه و بینظیر از محوطه نمایشگاه را پیش روی مهمانان قرار میداد.
اما این سبک معماری مدرن با ایدئولوژی حزب نازی در تضاد بود. آنها این فرم را «غیرآلمانی» خواندند و با این برچسب سیاسی، به همراه ناتوانی در یافتن یک بهرهبردار دائمی، سرنوشت کوگلهاوس رقم خورد و در سال ۱۹۳۸، این نماد آیندهنگری برای همیشه تخریب شد.
