نفت از ۱۰۰ دلار عبور کرد | بازار انرژی در آستانه شوک تازه
قیمت نفت برنت در معاملات امروز، چهارشنبه ۱۸ شهریور بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد و در آخرین معاملات به حدود ۱۰۰دلار و ۹۰ سنت در هر بشکه رسید؛ قیمتی که نفت را به آستانه ۱۰۱دلار رسانده و نگرانیها درباره ورود اقتصاد جهانی به دوره تازهای از شوک انرژی را افزایش داده است.
به گزارش همشهری آنلاین، بازگشت نفت به بالای ۱۰۰ دلار پس از حدود ۶ هفته، تنها یک اتفاق قیمتی نیست، بلکه نشانهای از افزایش شدید صرف ریسک ژئوپلیتیک در بازار انرژی است. رویترز گزارش داده قیمت برنت از ابتدای ماه گذشته تاکنون حدود ۲۵ درصد افزایش یافته و تشدید درگیریها در خاورمیانه نگرانیها درباره جریان نفت از منطقه را افزایش داده است.
مهمترین نگرانی بازار نفت وضعیت تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم تجارت نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد.
اکنون با تشدید درگیریها، جریان نفت عبوری از این مسیر بهشدت کاهش یافته است. بر اساس دادههای نقلشده از شرکت ریستاد انرژی، در مقطعی حدود ۸ تا ۹میلیون بشکه نفت در روز از هرمز عبور میکرد اما این رقم در روزهای اخیر به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.
نفت ایران هم گرانتر شد
افزایش قیمت نفت تنها به شاخصهای جهانی محدود نمانده و قیمت محمولههای نفت خام ایران نیز افزایش قابلتوجهی داشته است.
بر اساس آخرین قیمتهای منتشرشده، تمام گریدهای مورداشاره نفت ایران در چند مقصد مهم صادراتی با رشد ۱۸/۳دلار در هر بشکه مواجه شدهاند.
در شمالغرب اروپا، نفت سبک ایران به ۹۷/۹۵ دلار، نفت سنگین به ۰۷/۹۴ دلار و نفت فروزان به ۳۲/۹۴ دلار رسیده است.
در مدیترانه نیز نفت سبک ایران ۳۲/۹۵ دلار، نفت سنگین ۱۷/۹۳ دلار، نفت فروزان ۴۲/۹۳ دلار و نفت سروش ۱۷/۹۰ دلار قیمتگذاری شده است.
بالاترین نرخ ثبتشده نیز مربوط به نفت سبک ایران در منطقه سیدیکریر مصر بوده که به ۲۲/۹۷ دلار در هر بشکه رسیده است.
این ارقام نشان میدهد افزایش قیمت نفت جهانی به بازار نفت ایران نیز منتقل شده و در صورت تداوم شرایط ژئوپلیتیک، احتمال افزایش بیشتر قیمت محمولههای صادراتی ایران وجود دارد.
چرا نفت ۱۰۰ دلاری برای اقتصاد جهان مهم است؟
عبور نفت از ۱۰۰ دلار برای اقتصاد جهان یک مرز روانی مهم است. افزایش قیمت انرژی مستقیما هزینه حملونقل، تولید، پتروشیمی، برق و کالاهای صنعتی را افزایش میدهد و از طرف دیگر میتواند روند کاهش تورم را متوقف کند.
به همین دلیل، نفت ۱۰۰ دلاری برای بانکهای مرکزی خبر خوبی نیست. افزایش قیمت انرژی میتواند تورم را دوباره بالا ببرد و در نتیجه دست بانکهای مرکزی برای کاهش نرخ بهره را محدود کند.
بازارهای سهام نیز به همین دلیل نسبت به جهش نفت واکنش منفی نشان دادهاند. افزایش هزینه انرژی در کنار افزایش نرخهای بهره میتواند حاشیه سود شرکتها را کاهش دهد و همزمان ارزشگذاری سهام را تحت فشار قرار دهد. گزارشهای امروز بازارهای جهانی نیز از افزایش نگرانی سرمایهگذاران درباره تورم و نرخ بهره در پی جهش نفت حکایت دارد.
بازار در انتظار ۱۰۱ دلار
اکنون سؤال اصلی بازار این نیست که آیا نفت میتواند از ۱۰۰ دلار عبور کند یا نه؛ این اتفاق رخ داده است. پرسش مهمتر این است که آیا برنت میتواند بالای ۱۰۰ دلار تثبیت شود و به سمت ۱۰۱ دلار و سپس سطوح بالاتر حرکت کند؟
پاسخ این سؤال بیش از آنکه به عوامل سنتی بازار نفت مانند عرضه و تقاضا وابسته باشد، به تحولات نظامی و امنیتی در خاورمیانه بستگی دارد.
اگر تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان محدود بماند و حملات به تأسیسات انرژی عربستان و مسیرهای صادراتی منطقه ادامه پیدا کند، بازار ممکن است با یک حق بیمه ریسک پایدار مواجه شود؛ وضعیتی که در آن حتی بدون کاهش شدید تولید جهانی، قیمت نفت برای جبران ریسک اختلال عرضه در سطوح بالا باقی میماند.
در مقابل، هرگونه کاهش تنش و بازگشت جریان عادی نفتکشها میتواند بخشی از این صرف ریسک را از قیمت نفت حذف کند.
بنابراین ۱۰۰ دلار برای نفت پایان یک مسیر نیست، بلکه میتواند آغاز مرحله تازهای از بحران انرژی باشد.
