افزایش جمعیت مرغ مینا در خراسان شمالی به مزارع و باغها خسارت وارد کرده است؛ خسارتی که در مزارع دانههای روغنی، از جمله کلزا و کاملینا، بیشتر است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم خراسان شمالی با ۵۵۰۰ هکتار مزارع زیر کشت رتبه نخست کشور را در این بخش دارد.
همشهری آنلاین- راحله عبدالحسینی: خراسان شمالی با ۵۵۰۰ هکتار مزارع زیر کشت و تأمین نیمی از خرید تضمینی دانه روغنی کاملینا، رتبه نخست کشور را در این بخش دارد. در این شرایط، به گفته رئیس جهاد کشاورزی خراسان شمالی، امسال خسارت ناشی از افزایش جمعیت مرغ مینا به مزارع کاملینا حدود ۹۰۰ هکتار بوده است.
خسارت بزرگ یک پرنده کوچک
مرغ مینا، پرندهای همهچیزخوار است که در جستوجوی غذا خود را به مزارع میرساند و در کنار خسارت اقتصادی، نگرانیهایی درباره اثر آن بر گونههای بومی ایجاد کرده است. در میان محصولات کشاورزی، مزارع کلزا و کاملینا بیش از دیگر کشتها در معرض خسارت مرغ مینا قرار گرفتهاند.
طبق آمار جهاد کشاورزی خراسان شمالی، در ابتدای سال زراعی، تولید ۳ هزار و ۷۵۰ تن دانه روغنی کاملینا در استان پیشبینی شده بود، اما بروز آفات و برخی عوامل خسارتزا موجب کاهش عملکرد مزارع شد و در نهایت میزان تولید به بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ تن کاهش یافت. یکی از این عوامل خسارتزا، افزایش جمعیت مرغ مینا و آسیب به مزارع است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، با اشاره به افزایش جمعیت این پرنده در چند سال اخیر، به همشهری میگوید: «چند سالی است که با این پدیده روبهرو شدهایم و جمعیت مرغ مینا در حال افزایش است، اما امسال خسارت آن بیشتر از هر سال بوده.»
اسماعیل محمودآبادی درباره خسارت این پرنده به محصولات کشاورزی میگوید: «پرندگان معمولاً در مراحل ابتدایی رشد دانههای روغنی مانند کلزا و کاملینا به محصول خسارت وارد میکنند، اما مرغ مینا حتی موجب ریزش دانهها و از بین رفتن محصول قبل از رشد اولیه میشود. این خسارت فقط به محصولات زراعی محدود نمیشود و حتی جوانههای درختان نیز از آسیب این پرنده در امان نیستند. آسیب به جوانههای انتهایی میتواند موجب توقف رشد نهال شود.»
محمودآبادی ادامه میدهد: «با وجود کاهش تولید نسبت به پیشبینی اولیه، خرید تضمینی یک هزار و ۲۸۰ تن کاملینا از کشاورزان استان، جایگاه نخست خراسان شمالی را در کشور تثبیت کرد و نشاندهنده ظرفیت بالای استان در توسعه کشت دانههای روغنی و اجرای موفق سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی در این حوزه است. کاملینا به دلیل نیاز آبی پایین، سازگاری با شرایط اقلیمی استان و نقش مؤثر در تأمین روغن مورد نیاز کشور، به یکی از محصولات راهبردی بخش کشاورزی خراسان شمالی تبدیل شده است.»
توسعه کشت محصولات کمآببر و سازگار با اقلیم از سیاستهای کشاورزی خراسان شمالی در رابطه با افزایش درآمد کشاورزان، کاهش وابستگی به واردات دانههای روغنی و امنیت غذایی است. کلزا و کاملینا نیز در همین مسیر مورد توجه قرار گرفتهاند و آسیب به این محصولات میتواند، علاوه بر کاهش درآمد کشاورزان، بخشی از برنامههای تولیدی و اقتصادی استان را تحت تأثیر قرار دهد.
محیط زیست مسئول است، نه جهاد کشاورزی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی تأکید میکند که مدیریت و کنترل این پرنده در حیطه وظایف جهاد کشاورزی نیست. محمودآبادی میافزاید: «کنترل جمعیت مرغ مینا در حوزه وظایف محیط زیست قرار دارد. محیط زیست باید برای کنترل جمعیت این پرنده و جلوگیری از ادامه خسارتها به مزارع اقدام کند.» به گفته محمودآبادی، مرغ مینا علاوه بر مزارع و باغها، به برخی گونههای پرندگان کوچک نیز آسیب میزند و با از بین بردن محل زندگی و تخمهای آنها میتواند در زیست طبیعی منطقه نیز اثرگذار باشد.
محمدمهدی شهریاری، نماینده مردم بجنورد، راز و جرگلان، گرمه و جاجرم و مانه و سملقان، در جلسه شورای اداری استان از افزایش جمعیت مرغ مینا در خراسان شمالی انتقاد کرد و گفت این پرندگان به مزارع خسارت زیادی زدهاند. او گفت مزارع کلزا و کاملینا در برخی مناطق بهطور کامل تحت تأثیر این پرندگان قرار گرفته و از بین رفتهاند.
محیط زیست چه میگوید؟
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، زیستگاه اصلی این پرنده را جنوب شرق ایران، هند و پاکستان عنوان میکند و میگوید که تغییرات اقلیمی و فراهم شدن شرایط مناسب زیستی موجب شده جمعیت آن در خراسان شمالی افزایش یابد. به گفته روحالله لایق، مرغ مینا در زیستگاه جدید از سازگاری بالایی برخوردار است و میتواند خود را با شرایط تازه تطبیق دهد و در چنین شرایطی، کاهش جمعیت برخی پرندگان بومی، از جمله گنجشک و قمری، زنگ هشداری برای محیط زیست است.
او میگوید: «مدیریت جمعیت مرغ مینا باید بر پایه مطالعه علمی انجام شود. از مردم میخواهیم پسماندهای غذایی خود را مدیریت کنند و از نگهداری مرغ مینا بهعنوان پرنده خانگی نیز خودداری شود.»
