پشتپرده بازار تخممرغهای شانسی
بازار تخممرغهای شانسی این روزها با موجی از ویدئوهای آنباکسینگ و هشتگهایی مانند «باز کردن بزرگترین تخممرغ شانسی بازار» یا «تخممرغ شانسی دو زرده» دوباره رونق گرفته است. در این بازار، انواع تخممرغهای شانسی ایرانی و برندهای مختلف با قیمتهایی از حدود ۱۰۰ هزار تومان تا چند میلیون تومان عرضه میشوند و خریداران نیز برای تجربه هیجانِ باز کردن بستههای ناشناخته، حاضر به پرداخت این مبالغ هستند. با این حال، این بازار پررونق طی روزهای اخیر پس از انتشار دوباره ویدئویی از گریه یک کودک به دلیل محتویات یک تخممرغ شانسی چند میلیون تومانی، با موجی از انتقاد کاربران در شبکههای اجتماعی مواجه شد. بسیاری از کاربران درباره تب خرید این اجناس و دلیل فروش محصولاتی با محتوای نامشخص توسط برخی تولیدکنندگان و فروشندگان صحبت کردند. همین واکنشها فرصتی شد تا دنیای پرزرقوبرق اسباببازیهای شانسی و پشتصحنه این بازار بررسی شود.
تخممرغهای شانسی وارداتی؛ از چند صد هزار تومان تا چند میلیون
یکی دیگر از ویدئوهای پربازدیدی که بحثهای زیادی میان موافقان و مخالفان به راه انداخت، مربوط به یک فروشنده تنقلات خارجی در کوچه مروی بازار بزرگ تهران میشود. او دو جعبه شانس را روی پیشخوان مغازه قرار میدهد و میگوید:
بریم که یه آنباکسینگ شانسی ۱۰۰ هزارتومنی و ۳ میلیون تومنی داشته باشیم… حدس میزنید داخلشون چی باشه؟ هر کسی درست حدس بزنه، جایزهاش یه تخممرغ شانسی غولپیکره.
این ویدئو بیش از ۵۰۰ نظر دریافت کرده و کاربران واکنشهای متفاوتی به آن نشان دادهاند. برخی نوشته بودند: «واقعاً چه کسی سه میلیون تومان برای یک پلاستیک پرداخت میکند؟» و عدهای دیگر در پاسخ گفته بودند که این محصولات وارداتی هستند. برخی کاربران نیز معتقد بودند حتی محصولات وارداتی هم با چنین قیمتهایی ارزش خرید ندارند.
در میان این واکنشها، گروهی نیز با مقایسه تخممرغهای شانسی امروزی با نمونههای قدیمی نوشتند که در گذشته داخل این محصولات معمولاً یک بادکنک یا شکلاتی با کیفیت پایین قرار داشت، اما حالا قیمتها به چند میلیون تومان رسیده است. عدهای هم انتقاد کردند که در شرایط اقتصادی فعلی، پرداخت چنین مبالغی برای یک سرگرمی کوتاهمدت منطقی نیست. فروشنده کوچه مروی حتی ویدئویی از روند ترخیص محموله تخممرغهای شانسی منتشر کرده و در توضیحات آن مینویسد:
تخممرغ شانسی، بهترین حالتِ سوپرایز شدن است.
تخممرغهای شانسی ۱۰ میلیون تومانی
اما داستان تخممرغهای شانسی فقط به خریداران و ویدئوهای آنباکسینگ محدود نمیشود و روی دیگری هم دارد که با تولیدکنندگان، کارگران کارگاهها و مشتریانی که همچنان به این محصولات علامند هستند مرتبط است.
محمد داغستانی (انباردار یکی از کارگاههای تولید پوکه تخممرغ شانسی در حومه جنوب شرقی تهران) را بسیاری از فعالان حوزه اسباببازی و علاقهمندان این محصولات از طریق ویدئوهایی که از انبار تخممرغهای شانسی منتشر کرده، میشناسند. محمد درباره ارتباط طولانیاش با این محصول میگوید:
از همان اولِ اول، تخممرغ شانسی وسط زندگیام بود؛ بچگی با آنها بازی میکردم و حالا با آنها کار میکنم.
شهروز امانی، سرکارگر همان کارگاه و یکی دیگر از چهرههای ثابت ویدئوهای انبار تخممرغهای شانسی، با شوخی وارد گفتوگو میشود و میگوید:
خودش را هم از تخممرغ شانسی درآوردیم!
آنها هر دو معتقدند این محصول همچنان برای تولیدکنندگان بازار خوبی دارد و برای خریداران نیز جذابیت ناشی از عنصر شانس، تمامشدنی نیست. محمد درباره وضعیت بازار توضیح میدهد:
واقعیت این است که خیلی کم پیش آمده بازار تخممرغ شانسی از رونق بیفتد. همیشه برایشان مشتری وجود داشته؛ حتی برای بیکیفیتترین مدلها که با مواد بازیافتی و ناخالص تولید میشوند و در دورترین روستاها هم فروش دارند. برای همین همیشه میگویم با سرمایه کم میشود سود خوبی از این کار به دست آورد.
در ایران بین انواع اسباببازیهای شانسی که به آنها تویز سوپرایز میگویند، تخممرغ شانسی هنوز بیشترین فروش را دارد؛ حتی با وجود اینکه مدلهای لوکس و گرانقیمت زیادی وارد بازار شدهاند.
شهروز نیز دلیل محبوبیت مدلهای قدیمیتر را قیمت پایینتر آنها میداند و میگوید:
به نظرم مهمترین دلیل فروش زیاد تخممرغ شانسیهای قدیمی، قیمت مناسب آنهاست. ۱۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان را مقایسه کنید با یک تا ۱۰ میلیون تومان.
رونق ادامهدار تخممرغهای شانسی
تمام ویدئوهای محمد و شهروز در فضای انبار کارگاه تولیدی ضبط شدهاند، یک فضای حدود ۳۰۰ متر که قفسههای آن با انواع اسباببازیهای شانسی پر شده است. محمد درباره میزان تولید و توزیع این محصولات میگوید:
حداقل روزی هزار و ۵۰۰ تخممرغ شانسی از انبار خارج میکنیم و بیشتر آنها راهی شهرستانها میشوند. تقاضا در تهران کمتر شده، چون خیلیها ترجیح میدهند تخممرغهای شانسی وارداتی خریداری کنند.
او برای تأیید صحبتهایش به فاکتورهای خرید و ارسال کارگاه اشاره میکند و میگوید محصولات این مجموعه به شهرهایی مانند گیلان، قزوین، همدان، کرمانشاه و ایلام ارسال میشوند. همچنین نمونههای مختلف اسباببازیهای شانسی در میان بارهای وارداتی دریایی در بنادر جنوبی مانند درگهان و قشم نیز به چشم میخورند.
محمد و شهروز از میزان بازدید ویدئوهای اخیرشان که میلیونها بازدید و لایک گرفتهاند، رضایت دارند. یکی از این ویدئوها مربوط به فعالیت کارگران تولید تخممرغ شانسی و دیگری مربوط به آنباکسینگ، پس از تولید محصول است. در ویدئوی مربوط به کارگاه، چند کارگر زن و مرد در کنار دستگاههای تزریق پلاستیک، قالبگیری و مونتاژ مشغول کار هستند. هاشم، یکی از کارگران، درباره روند تولید توضیح میدهد:
قیمت بالای تخممرغ شانسی از همین مرحله شروع میشود؛ اینکه چه نوع پلاستیکی برای تولید پوکه و اجزای آن انتخاب شود؛ پلیاتیلن، پلیپروپیلن یا پلاستیکهای بازیافتی. مرحله بعد هم ارزش محتویات داخل تخممرغ است.
زینت، یکی از کارگران بخش مونتاژ، پوکههای تخممرغ شانسی در اندازههای کوچک و متوسط و همچنین پوکه تخم دایناسور در اندازههای بزرگتر را با اسباببازیهای کوچک پر میکند. او در مقابل دوربین و با اشاره به نقش شانس در انتخاب محتویات میگوید:
شانس شما را من انتخاب میکنم.
در ویدئوی دوم نیز محمد و شهروز تخممرغهای شانسی تازه خارجشده از بخش بستهبندی حرارتی کارگاه را با هیجان باز میکنند و محتویات آنها را به مخاطبان نشان میدهند.
