کشورهای اروپایی که بیشترین مالیات را دارند

نکات کلیدی:

• فرانسه با ۳۴۸ نوع مالیات مجزا بیشترین تعداد مالیات را در میان کشورهای اروپایی دارد.
• استونی با ۳۴ مالیات و لیتوانی با ۳۵ مالیات کمترین تعداد مالیات مجزا را در اروپا دارند.
• آلمان تنها ۶۰ نوع مالیات دارد که بخشی از آن به اصلاحات گسترده پس از جنگ جهانی مربوط می‌شود.

ساختار نظام‌های مالیاتی کشورهای اروپایی تفاوت‌های چشمگیری با یکدیگر دارند و تعداد مالیات‌های مجزا در آن‌ها از چند ده مورد تا چند صد مورد متغیر است.

این نمودار کشورهای اروپایی را بر اساس تعداد مالیات‌های مجزا رتبه‌بندی می‌کند. داده‌ها از آخرین اطلاعات موجود در سال ۲۰۲۴ از Tax Policy Associates گرفته شده است.

نکته مهم این است که تعداد مالیات‌ها نشان‌دهنده میزان سنگینی بار مالیاتی یک کشور نیست، بلکه تنها یکی از معیارها برای مقایسه ساختار و پیچیدگی نظام‌های مالیاتی کشورها محسوب می‌شود.

چرا فرانسه این‌قدر مالیات دارد؟

فرانسه در این رتبه‌بندی یک مورد کاملاً متفاوت است. این کشور با ۳۴۸ نوع مالیات مجزا بیش از دو برابر دانمارک با ۱۳۲ مالیات در رتبه دوم قرار دارد و تقریباً چهار برابر میانگین اروپا که حدود ۹۰ مالیات است، مالیات وضع کرده است.

از میان ۳۴۸ مالیات فرانسه، ۲۴۳ مورد در دسته «مالیات‌های کم‌بازده» قرار می‌گیرند؛ یعنی در مقایسه با بزرگ‌ترین منابع درآمدی دولت، درآمد نسبتاً کمی ایجاد می‌کنند.

در مقابل، مالیات‌های مرتبط با اشتغال در سال ۲۰۲۴ بیش از ۸۰۰ میلیارد یورو درآمد ایجاد کردند و مالیات بر کالاها و خدمات نیز حدود ۳۰۰ میلیارد یورو درآمد به همراه داشت.

جدول زیر کشورهای اروپایی را بر اساس تعداد مالیات‌های مجزا رتبه‌بندی می‌کند:

دهه‌ها مصالحه سیاسی در جمهوری‌های مختلف فرانسه باعث ایجاد تعداد زیادی مالیات تخصصی برای صنایع مختلف شده است. این مالیات‌ها اگرچه درآمد زیادی ایجاد نمی‌کنند، اما پیچیدگی نظام مالیاتی فرانسه را افزایش داده‌اند.

مالیات‌های مربوط به بیمه و آموزش، مالیات اتاق‌های بازرگانی و حتی مالیات‌های مرتبط با انرژی هسته‌ای یا قمار از جمله این مالیات‌های کوچک و تخصصی هستند.

جالب اینکه فرانسه پس از دانمارک دومین کشور عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) از نظر نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی محسوب می‌شود.

نظام‌های مالیاتی کشورهای بالتیک

در طرف دیگر این رتبه‌بندی، سه کشور حوزه بالتیک یعنی استونی، لتونی و لیتوانی قرار دارند.

از میان این سه کشور، لتونی با ۵۴ نوع مالیات بیشترین تعداد مالیات را دارد، اما همچنان فاصله زیادی با میانگین اروپا دارد.

استونی با تنها ۳۴ مالیات کمترین تعداد مالیات را در اروپا دارد؛ رقمی که فقط یک مورد کمتر از لیتوانی با ۳۵ مالیات است.

این کشور در رتبه‌بندی «شاخص رقابت‌پذیری مالیاتی بین‌المللی» بنیاد مالیات (Tax Foundation) در میان کشورهای عضو OECD رتبه نخست را دارد. یکی از دلایل این جایگاه، سیستم ساده ثبت اظهارنامه مالیاتی است که دولت مرکزی بخش زیادی از فرآیند آماده‌سازی آن را انجام می‌دهد.

استونی برای درآمد شخصی یک مالیات ثابت اعمال می‌کند و خبری از جدول‌های پیچیده مالیاتی یا معافیت‌های متعدد نیست.

همچنین سود شرکت‌هایی که دوباره در کسب‌وکار سرمایه‌گذاری می‌شوند، با نرخ مالیاتی صفر درصد مواجه هستند؛ موضوعی که این کشور را برای شرکت‌ها جذاب‌تر کرده است.

وضعیت متفاوت نظام مالیاتی آلمان

آلمان نمونه جالب دیگری در این زمینه است. بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا با وجود دریافت درآمد مالیاتی قابل‌توجه که حدود ۴۲ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می‌دهد، تنها ۶۰ مالیات مجزا دارد.

این رقم کمتر از یک‌پنجم تعداد مالیات‌های فرانسه در همسایگی آن است و با توجه به ساختار فدرالی آلمان، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اصلاحات گسترده پس از هر دو جنگ جهانی به یکپارچه شدن نظام مالیاتی آلمان کمک کرد. اصلاحات سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۰ پس از جنگ جهانی اول، قوانین مالیاتی را در کشوری که تنها چند دهه از اتحاد آن گذشته بود هماهنگ کرد.

پس از جنگ جهانی دوم، قانون اساسی جدید آلمان نیز با متمرکز کردن قوانین مالیاتی و مشخص کردن نحوه تقسیم درآمد برخی مالیات‌های مشترک میان دولت فدرال و ایالت‌ها، ساختار مالیاتی کشور را منسجم‌تر کرد.

این اصلاحات توضیح می‌دهند چرا آلمان با وجود اقتصاد بزرگ و درآمدهای مالیاتی بالا، یکی از ساده‌ترین نظام‌های مالیاتی اروپا را از نظر تعداد مالیات‌های مجزا دارد.