کشورهای با بیشترین و کمترین زبان‌های زنده

نکات کلیدی:

• پاپوآ گینه نو با ۸۴۳ زبان زنده، بیشترین تنوع زبانی جهان را دارد؛ در حالی که کره شمالی تنها دو زبان زنده دارد.
• فقط ۲۰ کشور جهان میزبان دست‌کم ۱۰۰ زبان زنده هستند.
• جغرافیا، انزوا، مهاجرت و رویدادهای تاریخی نقش مهمی در شکل‌گیری تنوع زبانی کشورها داشته‌اند.

چرا برخی کشورها صدها زبان زنده دارند، اما در برخی دیگر تنها چند زبان رایج است؟

این اینفوگرافی با استفاده از داده‌های مؤسسه بین‌المللی زبان‌شناسی تابستانی (SIL International) که توسط Our World in Data منتشر شده، کشورهایی را که بیشترین و کمترین تعداد زبان‌های زنده را دارند، رتبه‌بندی می‌کند و گستره چشمگیر تنوع زبانی در جهان را به تصویر می‌کشد.

از پاپوآ گینه نو با ۸۴۳ زبان زنده ــ بیشترین تعداد زبان زنده در جهان ــ تا کره شمالی با تنها دو زبان، این داده‌ها نشان می‌دهند که جغرافیا، مهاجرت، انزوا و تاریخ چگونه بر زبان‌های رایج در کشورهای مختلف تأثیر گذاشته‌اند.

کشورهایی با بیشترین تعداد زبان زنده

با وجود آنکه جمعیت پاپوآ گینه نو کمتر از ۱۲ میلیون نفر است، این کشور از تنوع زبانی فوق‌العاده‌ای برخوردار است. کوهستان‌های صعب‌العبور، صدها جزیره و جوامع منزوی باعث شده‌اند تقریباً دو برابر هند زبان زنده در این کشور حفظ شود؛ در حالی که جمعیت آن کمتر از یک درصد جمعیت هند است.

اندونزی با حدود ۱۷ هزار جزیره و ۷۰۹ زبان زنده در رتبه دوم قرار دارد و پس از آن نیجریه، هند و چین دیده می‌شوند. منظور از «زبان زنده» زبانی است که دست‌کم یک گویشور بومی داشته باشد.

ایالات متحده با ۲۳۹ زبان زنده، در رتبه هشتم جهان قرار دارد. بیشتر این زبان‌ها متعلق به بومیان آمریکا هستند که بسیاری از آن‌ها در معرض نابودی قرار دارند؛ چراکه طی قرن‌ها جابه‌جایی اجباری و سیاست‌های همسان‌سازی فرهنگی آسیب دیده‌اند. تاکنون نزدیک به ۵۰ زبان بومی در این کشور به‌طور کامل از بین رفته‌اند.

در مجموع، تنها ۲۰ کشور جهان میزبان دست‌کم ۱۰۰ زبان زنده هستند. این کشورها بخش قابل‌توجهی از میراث زبانی جهان را در خود جای داده‌اند و تقریباً تمامی قاره‌های مسکونی را در بر می‌گیرند.

چرا برخی کشورها زبان‌های زنده بسیار کمی دارند؟

پس از تقسیم شبه‌جزیره کره در پایان جنگ جهانی دوم، کره شمالی به یکی از منزوی‌ترین جوامع جهان تبدیل شد. امروزه این کشور تنها دو زبان زنده دارد: زبان کره‌ای و زبان اشاره کره‌ای؛ کمترین تعداد در میان همه کشورهای جهان.

کوبا و جمهوری دومینیکن تعداد نسبتاً کمی زبان زنده دارند، زیرا پس از دوران استعمار، زبان اسپانیایی به زبان غالب تبدیل شد، زبان‌های بومی از میان رفتند و تأثیر زبان‌های آفریقایی نیز به مرور در زبان اسپانیایی ادغام شد.

بسیاری از کشورهایی که امروز تنها چند زبان زنده دارند، در گذشته از تنوع زبانی بسیار بیشتری برخوردار بودند. اما طی قرن‌ها، استعمار، همسان‌سازی فرهنگی و نابودی تدریجی زبان‌های بومی باعث شد تنها تعداد اندکی از زبان‌های مادری همچنان زنده و رایج باقی بمانند.