کشورهای دارای بیشترین میراث جهانی یونسکو

نکات کلیدی:

• ایتالیا با ۶۲ اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، در صدر جهان قرار دارد و کمی بالاتر از چین با ۶۱ اثر است.
• چهار کشور اروپایی در میان پنج کشور نخست جهان قرار دارند: ایتالیا، فرانسه، آلمان و اسپانیا.
• هند با ۴۵ اثر میراث جهانی یونسکو در رتبه ششم جهان قرار دارد؛ این کشور ۹ اثر بیشتر از مکزیک با ۳۶ اثر دارد که بالاترین رتبه را میان کشورهای خارج از اروپا و شرق آسیا دارد.

از شهرهای باستانی و ویرانه‌های تاریخی گرفته تا جنگل‌ها، کوهستان‌ها و اکوسیستم‌های منحصربه‌فرد، فهرست میراث جهانی یونسکو مکان‌هایی را شناسایی می‌کند که دارای ارزش برجسته جهانی برای بشریت هستند.

این اینفوگرافی کشورها را براساس تعداد آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۲۶ رتبه‌بندی می‌کند. آثار مشترک میان چند کشور، برای هر کشور مشارکت‌کننده محاسبه شده‌اند.

تعداد آثار میراث جهانی یونسکو به تفکیک کشورها

جدول زیر تعداد آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو را در کشورهای مختلف نشان می‌دهد:

پس از دو کشور نخست، فرانسه با ۵۶، آلمان با ۵۵ و اسپانیا با ۵۰ اثر، پنج رتبه اول جهان را تکمیل می‌کنند. هند نیز با ۴۵ اثر در رتبه ششم قرار گرفته است.

چرا اروپا و آسیا بر این فهرست تسلط دارند؟

جایگاه نخست ایتالیا نتیجه تراکم بالای میراث فرهنگی این کشور است؛ میراثی که دوره‌های مختلفی مانند دوران روم باستان، شهرهای قرون وسطایی و هنر و معماری دوره رنسانس را دربر می‌گیرد. فهرست ایتالیا همچنین شامل آثار طبیعی و چشم‌اندازهای فرهنگی است و نشان می‌دهد ثبت یونسکو تنها به بناهای مشهور محدود نمی‌شود.

۶۱ اثر چین نیز تاریخ چند هزار ساله این کشور را در کنار چشم‌اندازهای طبیعی مهم آن پوشش می‌دهد. علاوه بر میراث امپراتوری، مذهبی و محوطه‌های باستان‌شناسی، آثار چین شامل مناطق دارای تنوع زیستی بالا، سازندهای کارستی و مناطق کوهستانی نیز می‌شوند.

ایران در این رتبه‌بندی با ۳۰ سایت ثبت شده در یونسکو، در جایگاه دهم جهان ایستاده است.

به‌طور کلی، اروپا و آسیا روی‌هم بیش از ۷۰ درصد آثار نشان‌داده‌شده در این نقشه را در اختیار دارند. یونسکو برای ثبت یک اثر، آن را ملزم می‌کند که دارای «ارزش برجسته جهانی» باشد و دست‌کم یکی از ۱۰ معیار انتخاب این سازمان را برآورده کند؛ معیارهایی که از شاهکارهای خلاقیت انسانی تا زیستگاه‌های استثنایی برای تنوع زیستی را شامل می‌شوند.

چه چیزی یک مکان را به میراث جهانی تبدیل می‌کند؟

یونسکو آثار میراث جهانی را به سه دسته تقسیم می‌کند:

• میراث فرهنگی: شامل بناهای تاریخی، محوطه‌های باستان‌شناسی و چشم‌اندازهایی که توسط انسان شکل گرفته‌اند.
• میراث طبیعی: شامل سازندهای زمین‌شناسی منحصربه‌فرد، اکوسیستم‌ها، زیستگاه‌ها و مناطق دارای زیبایی طبیعی چشمگیر.
• میراث ترکیبی: مکان‌هایی که هم ویژگی‌های فرهنگی و هم طبیعی دارند؛ مانند ماچوپیچو.

کشورها آثار خود را برای بررسی معرفی می‌کنند، اما تصمیم نهایی درباره ثبت یک مکان توسط کمیته میراث جهانی یونسکو و پس از ارزیابی نهادهای مشورتی بین‌المللی گرفته می‌شود.

وقتی میراث جهانی در معرض خطر قرار می‌گیرد چه اتفاقی می‌افتد؟

ثبت یک مکان در فهرست میراث جهانی، بقای آن را تضمین نمی‌کند. جنگ، بلایای طبیعی و توسعه شهری می‌توانند ویژگی‌هایی را که باعث ارزش جهانی یک مکان شده‌اند، تهدید کنند.

در سال ۲۰۲۶، یونسکو شش مکان را به فهرست میراث جهانی در معرض خطر اضافه کرد که سه مورد از آن‌ها از طریق روند اضطراری معرفی شده بودند. قرار گرفتن در فهرست آثار در معرض خطر می‌تواند باعث دریافت کمک‌های فنی و مالی و افزایش حمایت‌های بین‌المللی برای حفاظت شود.

حفاظت از این مکان‌ها تنها به حفظ یک مقصد گردشگری یا یک اثر تاریخی محدود نمی‌شود؛ بلکه به حفظ شواهد فیزیکی تاریخ بشر و سامانه‌های طبیعی‌ای کمک می‌کند که بخشی از میراث مشترک انسان‌ها هستند.