جزئیات طرح فروش جام جهانی توسط فیفا

جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، به فدراسیون‌های عضو این نهاد اعلام کرده است که در صورت موافقت با طرح او برای فروش بخشی از مالکیت جام جهانی، مبلغ ۴۰ میلیون دلار دریافت خواهند کرد. امیدهای رئیس فیفا برای فراهم کردن امکان ورود سرمایه‌گذاران خصوصی و خرید بخش‌هایی از جام جهانی از طریق یک شرکت زیرمجموعه جدید به نام FIFA Forward Enterprise، روز سه‌شنبه فاش شد.

اکنون روزنامه تایمز گزارش داده است که اینفانتینو به ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا اعلام کرده که آن‌ها ۵۳ روز فرصت دارند تا با این طرح موافقت کنند و در ازای آن، مبالغ قابل توجهی بگیرند. یک نامه فاش‌شده، جزئیات مشوق‌های مالی برای فدراسیون‌های عضو را نشان می‌دهد، مشوق‌هایی که در صورت اجازه دادن به سرمایه‌گذاران خصوصی برای خرید سهام یا سهمی از بزرگ‌ترین رقابت فوتبالی جهان، به آن‌ها تعلق خواهد گرفت.

در این نامه، اینفانتینو اعلام کرده است که در صورت موافقت اعضا با این طرح، یک بسته مالی ۱۰ میلیارد دلاری در اختیار فدراسیون‌ها قرار می‌گیرد، در حالی که در صورت رد این پیشنهاد، مبلغ برنامه توسعه‌ای فیفا تنها ۲.۷ میلیارد دلار خواهد بود. در بخشی از این نامه آمده است که:

تصمیم درباره اینکه آیا این پیشنهاد اجرا شود یا خیر، کاملاً بر عهده شماست.

اگر تصمیم به ادامه این مسیر بگیرید، بسته مالی ۱۰ میلیارد دلاری از اول ژانویه ۲۰۲۷ در دسترس قرار خواهد گرفت و مرحله جدیدی از مسیر مشترک ما آغاز خواهد شد.

اگر بخواهید شرایط فعلی را حفظ کرده و این پیشنهاد را رد کنید، همچنان برنامه توسعه‌ای فیفا (Forward Programme) با بودجه ۲.۷ میلیارد دلاری که پیش‌تر ارائه شده بود، ادامه خواهد یافت.

در مجموع، برای دوره جدیدی که از اول ژانویه ۲۰۲۷ آغاز می‌شود، هر فدراسیون عضو می‌تواند در چارچوب این پیشنهاد به مبلغی تا سقف ۴۰ میلیون دلار دسترسی داشته باشد.

طبق پیشنهاد مطرح‌شده، قرار است یک شرکت زیرمجموعه جدید برای مدیریت امور جام جهانی ایجاد شود که سرمایه‌گذاران خصوصی بتوانند در آن سهام خریداری کنند.

بر اساس این طرح، شرکت جدیدی با نام FIFA Forward Enterprise برای «اجرای عملیاتی مسابقات فیفا» ایجاد خواهد شد و به نوعی کنترل جام‌های جهانی مردان و زنان و همچنین جام جهانی باشگاه‌ها را در اختیار خواهد داشت. فیفا همچنان سهام اصلی این شرکت را در اختیار دارد، اما سرمایه‌گذاران می‌توانند حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از سهام آن را خریداری کنند، سهمی که ارزش آن ممکن است به میلیاردها دلار برسد.

همچنین هر یک از ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا، سهمی در این شرکت دریافت خواهند کرد که ارزش تقریبی آن حدود ۲۰ میلیون دلار اعلام شده است. فدراسیون‌ها می‌توانند این سهم را نگه دارند یا آن را بفروشند. در این میان، مطرح شده که یکی از سرمایه‌گذاران احتمالی این طرح، جاشوا کوشنر، برادر کوچک‌تر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، است.

واکنش‌های منفی به طرح فروش جام جهانی

این پیشنهاد با مخالفت و نگرانی برخی نهادهای فوتبالی روبه‌رو شده است. منتقدان معتقدند فروش بخشی از مالکیت جام جهانی می‌تواند استقلال فوتبال را تهدید کند و شفافیت تصمیم‌های فیفا را زیر سؤال ببرد. اتحادیه فوتبال انگلیس (FA) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که از این پیشنهاد بی‌اطلاع بوده و نبود شفافیت درباره آن «بسیار نگران‌کننده» است. در این بیانیه آمده:

ما کاملاً از این پیشنهاد بی‌خبر بودیم و هیچ جزئیات اساسی، از جمله اینکه این پیشنهاد دقیقاً چیست و چه شرایطی دارد، در اختیار ما قرار نگرفته است.

با توجه به اطلاعات محدودی که در اختیار داریم، درباره نبود فرآیند مشخص و ساختار مدیریتی مناسب برای رسیدن به این مرحله و همچنین اصول مطرح‌شده در این طرح، نگرانی عمیقی داریم.

زمانی که این پیشنهاد به‌صورت کامل و شفاف از سوی فیفا ارائه شود، دیدگاه خود را اعلام خواهیم کرد و توضیحات بیشتری ارائه می‌دهیم.

اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) نیز با انتشار بیانیه‌ای از این طرح انتقاد کرد و مدعی شد فیفا در حال معامله با «روح فوتبال» است.

یوفا در بیانیه خود اعلام کرد:

این تصمیم وارد محدوده‌ای شده که نهادهای مدیریتی فوتبال نباید هرگز به آن نزدیک شوند یا چنین کاری را انجام دهند. یوفا این موضوع را جدی می‌گیرد.

روح و ساختار مدیریتی فوتبال دارایی‌هایی نیستند که بتوان آن‌ها را معامله کرد، به‌خصوص زمانی که هیچ شفافیتی درباره اینکه چه کسانی از نظر مالی سود خواهند برد، وجود ندارد. هیچ‌کدام از ما مالک فوتبال نیستیم. فوتبال چیزی نیست که فیفا بتواند آن را بفروشد.

گزارش‌هایی نیز منتشر شده که برخی کشورهای اروپایی در حال بررسی احتمال تحریم یا تحریم حضور در جام جهانی در صورت اجرای این طرح هستند. کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (Concacaf) نیز درباره عدم شفافیت در این برنامه ابراز نگرانی کرده است. این نهاد اعلام کرد:

Concacaf تنها از طریق گزارش‌های رسانه‌ای و سپس یک بیانیه مطبوعاتی از این موضوع مطلع شد. ما درباره نبود روند قانونی و مشخص در این تصمیم‌گیری نگرانی عمیقی داریم.

بسیاری در منطقه ما و در جامعه فوتبال از اینکه چنین جزئیاتی پیش از هرگونه گفت‌وگو با نهادهای مدیریتی مربوطه و ذی‌نفعان منتشر شده، ناامید شده‌اند.

ما به‌عنوان مدیران فوتبال، مسئول حفظ این ورزش هستیم. فیفا، کنفدراسیون‌ها و تمام فدراسیون‌های عضو وظیفه دارند همیشه در راستای منافع فوتبال تصمیم بگیرند.

تمام تصمیم‌های ما باید بر اساس مدیریت صحیح، فرآیندهای قدرتمند و نگاه بلندمدت به آینده این ورزش باشد.

انتقاد گری نویل از طرح جیانی اینفانتینو

هواداران فوتبال و بازیکنان سابق نیز نسبت به این خبر واکنش منفی نشان داده‌اند. اگرچه بسیاری از آن‌ها از این اتفاق تعجب نکرده‌اند. گری نویل، اسطوره منچستریونایتد، که پیش‌تر نیز در مخالفت با پروژه‌هایی مانند سوپرلیگ اروپا در سال ۲۰۲۱ موضع گرفته بود، به شدت از این طرح انتقاد کرد. او به اسکای اسپورت می‌گوید:

فکر می‌کنم این نمونه‌ای از اقداماتی است که در پنج یا ۱۰ سال گذشته از سوی سازمان‌های بزرگ دیده‌ایم و دیگر چندان جای تعجب ندارد. برخی اتفاقاتی که در جام جهانی دیدیم…

همیشه تلاش می‌کنید تصویری مثبت از فوتبال ارائه دهید، چون چیزهای زیادی برای دوست داشتن در این ورزش وجود دارد و مسابقات فوق‌العاده‌ای برگزار می‌شود.

اما وقتی برخی اتفاقات را از نظر مدیریت و رهبری می‌بینید، مشخص می‌شود که این اقدامات بسیار پایین‌تر از استانداردهایی هستند که هواداران فوتبال انتظار دارند و چیزی نیست که مردم از این ورزش بخواهند.

فیفا تاکنون در واکنش به این گزارش‌ها اظهار نظر رسمی نکرده است.