رکوردهای باورنکردنی رباتهای انساننما در مسابقات جهانی پکن
دومین دوره بازیهای جهانی رباتهای انساننما در پکن صحنهای عجیب از آینده فناوری را به نمایش گذاشته است؛ جایی که بعضی رباتهای مجهز به هوش مصنوعی رکوردهای ورزشی انسان را شکستهاند و بعضی دیگر با دیوار برخورد کرده، زمین خورده یا حتی آتش گرفتهاند.
بیش از دو هزار ربات در ۵۱ رشته با یکدیگر رقابت میکنند و شرکتهای فناوری، بهویژه شرکتهای چینی، این مسابقات را فرصتی برای نمایش توانایی نسل تازه ماشینهای انساننما میدانند.
رقابت جهانی ۲ هزار ربات در ۵۱ رشته
دومین دوره بازیهای جهانی رباتهای انساننما که از روز شنبه در پکن آغاز شده، تصویری از پیشرفت سریع رباتیک در کنار محدودیتهای فعلی آن ارائه میدهد.
بیش از دو هزار ربات انساننما از ۶۶۶ تیم در این دوره بازیها که بیشباهت به «المپیک رباتها» نیست، شرکت کردهاند؛ رقمی که بیش از دو برابر دوره قبل عنوان شده است. تیمها از نقاط مختلف جهان به پکن آمدهاند، هرچند بخش عمده رباتهای حاضر در مسابقات ساخت چین هستند.
رباتها در مجموع در ۵۱ رشته مختلف تواناییهای خود را آزمایش میکنند. بخشی از رقابتها برای نمایش تواناییهایی طراحی شدهاند که میتوانند در آینده کاربرد صنعتی یا خانگی داشته باشند.
مونتاژ با ابزارهای برقی، برداشتن دانهها با موچین و بازی جنگا از جمله فعالیتهایی هستند که سرعت، دقت و مهارت حرکتی رباتها را به چالش میکشند.
نمایش همزمان پیشرفت و محدودیت فناوری
تماشاگران در جریان مسابقات ورزشی این رویداد جهانی شاهد رباتهایی بودهاند که هنگام دویدن به یکدیگر برخورد میکنند، تعادل خود را از دست میدهند یا پس از سقوط قطعاتشان از هم جدا میشود.
در بعضی موارد اتفاقات جدیتری نیز رخ داده است. تعدادی از رباتها آتش گرفتهاند و مسئولان مسابقه مجبور شدهاند آنها را خاموش کنند.
رقابتهای ۱۰۰ و ۴۰۰ متر با مانع نیز از سرگرمکنندهترین بخشهای مسابقات بودهاند.
ارتفاع موانع حتی از آنچه ورزشکاران انسانی در مسابقات دو با مانع با آن روبهرو میشوند کمتر بود، اما بسیاری از رباتها همچنان نتوانستند بدون مشکل از آنها عبور کنند. برخی هنگام نزدیک شدن به مانع تعادل خود را از دست دادند و بعضی دیگر مستقیماً با آن برخورد کردند و روی زمین افتادند.
با این حال، همین ماشینهای گاه دستوپاچلفتی در برخی رقابتها توانستهاند عملکردی فراتر از انسان داشته باشند و رکوردهای ۱۰۰ متر، ۴۰۰ متر، ۱۵۰۰ متر و پرش ارتفاع را پشت سر بگذارند.
رباتی که رکورد یوسین بولت را شکست و به دیوار خورد
یوسین بولت، دونده افسانهای جامائیکایی، در سال ۲۰۰۹ با ثبت رکورد ۹.۵۸ ثانیه در دوی ۱۰۰ متر به سریعترین انسان جهان تبدیل شد و پس از پیروزی ژست معروف خود را مقابل هواداران اجرا کرد. اما تیانگونگ اولترا، رباتی که در بازیهای جهانی رباتهای انساننما رکورد او را شکست، پایان بسیار متفاوتی داشت.
این ربات مسافت ۱۰۰ متر را در زمان خیرهکننده ۹.۳۹ ثانیه، یعنی تقریباً دو دهم ثانیه سریعتر از رکورد بولت، طی کرد. اما پس از عبور از خط پایان نتوانست مانند یک دونده انسانی سرعت خود را کنترل کند.
تیانگونگ اولترا با دیواری پوشیده از تشکهای محافظ برخورد کرد، روی زمین افتاد و از حرکت ایستاد. صحنهای که بهخوبی تناقض موجود در دومین بازیهای جهانی رباتهای انساننما را نشان داد؛ ماشینهایی که از یک طرف به سرعتی فراتر از بهترین ورزشکاران بشر رسیدهاند و از طرف دیگر هنوز در انجام بعضی حرکات ساده با مشکل مواجه میشوند.
رکوردهای ۴۰۰ متر و ۱۵۰۰ متر و پرش ارتفاع هم شکسته شدند
موفقیت تیانگونگ اولترا تنها به دوی ۱۰۰ متر محدود نشد. این ربات همچنین توانست رکورد جهانی انسان در دوی ۴۰۰ متر را پشت سر بگذارد.
رکورد انسانی این ماده متعلق به ویده فن نیکرک از آفریقای جنوبی بود که در بازیهای المپیک ریو زمان ۴۳.۰۳ ثانیه را ثبت کرده بود. تیانگونگ اولترا مسیر ۴۰۰ متر را در ۳۸.۱۶ ثانیه به پایان رساند و اختلاف قابلتوجهی با رکورد انسانی ایجاد کرد.
در همین مسابقه، رباتهای ضعیفتر عملکرد کاملاً متفاوتی داشتند. بعضی وارد خط اشتباه شدند، گروهی هنگام تلاش برای حفظ سرعت شروع به تلوتلو خوردن کردند و تعدادی نیز پیش از رسیدن به خط پایان روی زمین افتادند.
دوی ۱۵۰۰ متر نیز یکی دیگر از رشتههایی بود که در آن عملکرد رباتها از رکورد انسان عبور کرد. بهترین زمان ثبتشده در این رقابت دو دقیقه و ۲۱ ثانیه و بسیار پایینتر از رکورد تاریخی هشام الگروج، دونده مراکشی بود. الگروج در سال ۱۹۹۸ رکورد سه دقیقه و ۲۶ ثانیه را ثبت کرده بود.
یکی دیگر از رکوردهای چشمگیر مسابقات به پرش ارتفاع مربوط میشود.
خاویر سوتومایور از کوبا در سال ۱۹۹۳ رکورد ۲.۴۵ متر را ثبت کرد که بیش از سه دهه در میان ورزشکاران دستنخورده باقی مانده است. اما ربات شرکت X-Humanoid توانست در مسابقات پکن به ارتفاع ۲.۸۸ متر برسد و از رکورد انسانی عبور کند.
فوتبال و بوکس؛ جایی که رباتها هنوز از انسان عقب هستند
اگرچه بعضی رباتها در مسابقات دو از قهرمانان انسانی سریعتر شدهاند، عملکرد آنها در فوتبال هنوز فاصله زیادی با بازیکنان حرفهای دارد.
رباتهای فوتبالیست بارها با یکدیگر برخورد کردند، ضربات ناموفقی به توپ زدند و گاهی به جای حرکت منظم در زمین در یک نقطه دور هم جمع شدند. درنتیجه میتوان گفت ارلینگ هالند، ماشین گلزنی منچسترسیتی، فعلاً نگرانی چندانی بابت از دست دادن جایگاه خود به یک مهاجم رباتیک ندارد.
با این حال، یکی از رباتهای ماهرتر توانست پس از یک حرکت موفق، شادی گل معروف «Siuuu» کریستیانو رونالدو را با پرش اجرا کند و برخلاف بسیاری از همتایانش هنگام انجام آن روی زمین نیفتد.
رقابت بوکس نیز یکی دیگر از بخشهایی بود که محدودیتهای رباتها را در کنار قدرت آنها نشان داد. حرکات بوکسورها هنوز به اندازهای سریع و دقیق نبود که بتوان آنها را با ورزشکاری مانند محمدعلی کلی، اسطوره فقید سنگینوزن جهان، مقایسه کرد. با این وجود، حداقل یکی از مشتها قدرت کافی داشت تا ربات حریف را از داخل رینگ به بیرون پرتاب کند.
در دوره گذشته مسابقات نیز رباتهای شرکت Unitree Robotics توانایی خود را در کونگفو و کیکبوکسینگ به نمایش گذاشته بودند.
این شرکت مستقر در هانگژو بهتازگی وارد بازار بورس شانگهای شده و در نخستین روز معامله سهامش بیش از ۴۶۰ درصد افزایش ارزش را تجربه کرده است. موضوعی که علاقه شدید سرمایهگذاران به صنعت رو به رشد رباتیک را نشان میدهد.
چین در مرکز رقابت جهانی رباتهای انساننما
بیش از ۹۰ درصد رباتهای حاضر در این بازیها از چین آمدهاند؛ کشوری که سرمایهگذاری گستردهای در حوزه رباتیک انجام داده است. در همین حال، تمام رکوردهای خبرساز مسابقات در رشتههای ۱۰۰ متر، ۴۰۰ متر، ۱۵۰۰ متر و پرش ارتفاع توسط رباتهای ساخت چین ثبت شدهاند.
دیوید لوی، متخصص رباتیک و نویسنده کتاب عشق و رابطه جنسی با رباتها (Love and Sex With Robots)، میگوید چینیها در رباتیک بسیار جلوتر از سایر کشورها هستند.
او هزینه بالای توسعه رباتیک را یکی از عوامل مهم میداند و میگوید حمایت مالی از دانشگاهها و مراکز پژوهشی به چین اجازه داده مرزهای دانش در این حوزه را گسترش دهد.
از طرفی آمریکا نیز در حوزه هوش مصنوعی جایگاه قدرتمندی دارد و تلاش میکند فاصله خود با چین در زمینه رباتهای انساننما را کاهش دهد.
ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد جهان، نیز برنامههای گستردهای برای توسعه رباتهای انساننما دارد. او قصد دارد کارخانههای عظیمی برای تولید انبوه ربات دوپای Optimus ایجاد کند و امیدوار است این ماشینها در آینده به بخشی عادی از زندگی روزمره و خانههای مردم تبدیل شوند.
رقابتی برای پیشبرد دانش رباتیک در دنیای واقعی
رباتهایی که امروز در پیست دوومیدانی با یکدیگر رقابت میکنند، قرار نیست جای یوسین بولت یا دیگر قهرمانان ورزشی را بگیرند. هدف اصلی این مسابقات، نمایش فناوریهایی است که شرکتها امیدوارند در آینده وارد خانهها، کارخانهها، انبارها و محیطهای کاری شوند.
برای انجام چنین وظایفی، سرعت و قدرت بهتنهایی کافی نیست. یک ربات باید بتواند محیط اطرافش را تشخیص دهد، اجسام را با دقت جابهجا کند و حرکات ظریف دست و انگشتان را کنترل کند. به همین دلیل، رقابتهایی مانند برداشتن دانه با موچین از نظر فناوری میتوانند به اندازه شکستن یک رکورد ورزشی اهمیت داشته باشند.
پیشرفت سریع هوش مصنوعی نیز میتواند فاصله میان رباتهای انساننمای امروز و نسلهای آینده را کمتر کند. هرچه این ماشینها بهتر از تجربههای خود یاد بگیرند، توانایی آنها برای انجام حرکات پیچیده و شبیهتر شدن به مهارتهای انسانی بیشتر خواهد شد.
به این ترتیب، بازیهای جهانی رباتها با وجود تمام زمین خوردنها، برخوردها و صحنههای خندهدار، برای شرکتهای حاضر در آن رقابتی کاملاً جدی است. دیوید لوی معتقد است برگزاری المپیک رباتها به شرکتها کمک میکند مرزهای دانش و فناوری را گسترش دهند.
او این روند را با مسابقات شطرنج کامپیوتری مقایسه میکند که باعث شد برنامههای شطرنج بهمرور پیشرفتهتر شوند. حالا همین اتفاق میتواند در دنیای رباتها رخ دهد؛ ماشینهایی که شاید امروز هنوز زمین بخورند، اما هر دوره توانمندتر از قبل میشوند.
