نیروی ویژه ای که واشنگتن علیه تهران به میدان آورد | یک لایه پنهان جنگ چیست؟

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: ژنرال «داگلاس شیس»، رئیس عملیات فضایی آمریکا در نخستین سخنرانی خود پس از انتصاب به این سمت، صراحتاً اعلام که قابلیت‌های نیروی فضایی این کشور بخش مهمی از جنگ علیه ایران بوده‌است.

گزارش تازه مجله آمریکایی «نیروهای هوایی و فضایی» و همچنین وبگاه نظامی «وار زون»، درباره سخنان این ژنرال آمریکایی، دارای ابعاد مهمی از یک تحول راهبردی است؛ «شکست تصور سنتی از برتری مطلق آمریکا در حوزه‌های فناورانه و نظامی». این سخنان یک پیام مهم دیگر هم دارد؛ اینکه نیروی فضایی این کشور ناچار شده بخش قابل‌توجهی از ظرفیت خود را برای حفاظت از نیروها و پایگاه‌های آمریکایی در برابر حملات ایران به‌کار بگیرد.

بخشی از حداقل توان لازم برای جنگ

شیِس در سخنرانی خود اعلام کرد نیروی فضایی در تصمیم‌گیری درباره جنگ علیه ایران، نقشی تعیین‌کننده داشته و قابلیت‌های این نیرو بخش مهمی از آغاز کارزار بوده‌است. به‌گفته او، عملیات آمریکا بدون قابلیت‌های نیروی فضایی نمی‌توانست و پیش نمی‌رفت.

این اظهارنظر نشان می‌دهد جنگ با ایران صرفاً یک عملیات متکی بر جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها و موشک‌های کروز نبوده و لایه‌های فضایی، اطلاعاتی و الکترونیکی برای واشنگتن اهمیتی حیاتی پیدا کرده‌ و در مواجهه با ایران به صورت گسترده‌ای از آنها استفاده شده‌است.

جنگ الکترونیک برای باز کردن مسیر حملات

یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در سخنان ژنرال آمریکایی، استفاده این کشور از جنگ الکترونیک برای مختل کردن پدافند هوایی ایران است. در واقع اکنون مشخص است که سامانه‌های جنگ الکترونیک نیروی فضایی، برای ایجاد مسیر مناسب به‌منظور ورود هواپیماهای تهاجمی آمریکا به میدان نبرد به‌کار گرفته شده‌اند.

اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می‌شود که اظهارات مقام‌های آمریکایی نشان می‌دهد پدافند هوایی ایران به‌قدری دردساز و مستحکم تلقی شده که آمریکا برای عبور از آن، به ترکیبی از قابلیت‌های فضایی و جنگ الکترونیک نیاز داشته‌است. در واقع، بخشی از توان پیشرفته آمریکا به‌جای تمرکز صرف بر حمله، صرف ایجاد شرایط لازم برای اجرای حمله شده‌است.

چرا تغییر مأموریت نیروی فضایی؟

یکی دیگر از نکات قابل توجه قابل مشاهد در اظهارات داگلاس شیس، اشاره مستقیم به حملات موشکی ایران علیه پایگاه‌های آمریکا در منطقه است. او تاکید دارد که ایران از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه (۹ اسفندماه ۱۴۰۴)، ده‌ها بار پایگاه‌های آمریکایی را هدف قرار داده‌است.

در چنین شرایطی، حسگرها و رادارهای فضایی آمریکا وظیفه شناسایی موشک‌های ورودی ایران و صدور هشدار به نیروهای مستقر در پایگاه‌ها را برعهده داشته‌اند. این هشدارها به نیروهای آمریکایی فرصت می‌داده به پناهگاه بروند و سامانه‌های پاتریوت و تاد نیز برای مقابله با تهدید آماده شوند.

در واقع موشک‌های ایران نه‌تنها سامانه‌های دفاعی آمریکا را به دردسر اساسی انداختند، بلکه بخشی از معماری فضایی این کشور را نیز به‌صورت مستقیم درگیر میدان جنگ و دفاع موشکی کردند.

تهدیدی برای دارایی‌های فضایی آمریکا

یکی دیگر از نکات قابل توجه موجود در سخنان اخیر رئیس عملیات فضایی آمریکا، آسیب‌پذیری دارایی‌های فضایی و دفاع موشکی آمریکا در منطقه است. او تأیید می‌کند که سایت‌های راداری و دارایی‌های مرتبط با دفاع موشکی و فضایی آمریکا هدف موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفته‌اند.

این موضوع را باید تحولی مهم در ماهیت جنگ به حساب آورد، چراکه درگیری دیگر محدود به اهداف زمینی یا پایگاه‌های نظامی نیست، بلکه زیرساخت‌هایی که برای شناسایی، هشدار و مدیریت عملیات آمریکا ضروری هستند نیز در معرض ضربات سنگین موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته‌اند.

پایان انحصار اطلاعاتی فرا رسید

مجله آمریکایی «نیروهای هوایی و فضایی» در گزارش تازه خود همچنین به سخنان ژنرال تاد بنسون، فرمانده نیروهای فضایی آمریکا در منطقه سنتکام، مبنی بر دسترسی ایران به تصاویر ماهواره‌ای اشاره و به نوعی بر پایان انحصار اطلاعاتی آمریکا اذعان می‌کند.

او وضعیت کنونی را «جنگ فوق‌شفاف» توصیف می‌کند و در واقع معتقد است دیگر نمی‌توان مانند گذشته پنهان ماند. این اعتراف از منظر نظامی اهمیت زیادی دارد، چراکه بخشی از مزیت سنتی قدرت‌های بزرگ مانند آمریکا در حوزه اطلاعات و شناسایی فضایی، با گسترش فناوری‌های ماهواره‌ای و دسترسی بازیگران مختلف، از جمله ایران به اطلاعات فضایی، کاهش یافته‌است.

یک جنگ چندلایه علیه ایران

آنچه در گزارش تازه مجله آمریکایی «نیروهای هوایی و فضایی»، به‌ویژه از قول مقام‌های ارشد نظامی آمریکایی مورد تاکید قرار گرفته، نشان می‌دهد واشنگتن در مواجهه با ایران ناچار شده مجموعه‌ای از پیشرفته‌ترین قابلیت‌های خود، از جنگ الکترونیک و رادارهای فضایی گرفته تا هشدار موشکی و رهگیرهای بالستیک را وارد میدان کند.

ازسوی دیگر، استمرار حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های نظامی آمریکا، گویای این واقعیت است که توان ایران صرفا به اجرای حملات مستقیم محدود نمانده و توانسته لایه‌های دفاعی و اطلاعاتی طرف مقابل را نیز درگیر کند. دراین میان نکته راهبردی دیگری هم وجود دارد؛ اینکه موضوع اصلی صرف استفاده آمریکا از قدرت فضایی نیست، بلکه اعتراف مقام‌های این کشور نشان دهنده وابستگی عملیات نظامی به این قابلیت‌ها و همزمان، ضرورت دفاع از آنها در برابر حملات «دقیق» و «سنگین» ایران است.