یادداشت | غنیمتهای نظامی؛ از دستاورد تاکتیکی تا جهش راهبردی
ایران با بازگشایی و دیساسمبل این تجهیزات، مطالعه قطعاتی مانند سیپییو و ریزپردازندهها را دنبال کرده و از مسیر مهندسی معکوس، برخی فناوریها را متناسب با نیاز خود تغییر داده و بومیسازی کرده است.
همشهری آنلاین – گروه سیاسی: مهدی طلوعوند، کارشناس نظامی در یادداشتی درباره تجهیزات آمریکایی به دام افتاده از سوی نیروهای نظامی ایران در جریان جنگ و اثر آن بر سرنوشت جنگ و راهبردهای تسلیحاتی کشور به همشهری آنلاین گفت:
بخشی از اقدامات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ، در کنار پاسخ به حملات آمریکا، بهدستآوردن و بهدامانداختن برخی تجهیزات نظامی پیشرفته طرف مقابل بود؛ از شناورهای بدون سرنشین آمریکایی در حوزه دریایی تا تجهیزات و سامانههای مختلف هوایی و پهپادی.
اهمیت این تجهیزات فقط دراختیارداشتن یک سلاح یا سامانه نظامی نیست، بلکه فناوری موجود در آنها میتواند فرصتی برای شناخت و ایجاد جهش در صنایع دفاعی باشد. ایران در حوزه هواگردها، موشکهای کروز، بالگردها و بهویژه پهپادهای پیشرفته مانند MQ-۱ و هرمس، تجهیزات ارزشمندی از آمریکا و اسرائیل در اختیار گرفته است. این روند نیز سابقه دارد و به سالهای اخیر محدود نمیشود؛ بهگونهای که شهید حاجیزاده از ایران بهعنوان بزرگترین نمایشگاه و کلکسیون تجهیزات آمریکایی یاد کرده بود.
در این میان، نمونه شاخص RQ-۱۷۰ است؛ سامانهای که دسترسی به فناوری آن، جهشی مهم در صنعت پهپادی ایران ایجاد کرد. هر سامانه از زیرسامانههای مختلفی شامل موتور، بخشهای تسلیحاتی و اجزای سختافزاری و نرمافزاری تشکیل شده است. ایران با بازگشایی و دیساسمبل این تجهیزات، مطالعه قطعاتی مانند سیپییو و ریزپردازندهها را دنبال کرده و از مسیر مهندسی معکوس، برخی فناوریها را متناسب با نیاز خود تغییر داده و بومیسازی کرده است.
بنابراین ارزش این غنائم فقط به خود تجهیز محدود نیست و اطلاعات و فناوری موجود در آنها نیز اهمیت دارد؛ گاهی نرمافزار و گاهی سختافزار یک سامانه، ارزشمندترین بخش آن است.
دسترسی به چنین تجهیزاتی ابتدا ارزش تاکتیکی دارد، اما میتواند در بلندمدت بر راهبرد تسلیحاتی کشور اثر بگذارد. تحریمها، بهویژه در حوزه خرید جنگنده، محدودیتهای جدی برای ایران ایجاد کرده و RQ-۱۷۰ توانست مسیر توسعه پهپادی را وارد مرحلهای متفاوت کند؛ بهگونهای که پهپاد امروز به یکی از مؤلفههای تأثیرگذار طراحی عملیات و بازی جنگی تبدیل شده و حتی میتواند در پشتیبانی از عملیات موشکی بهکار گرفته شود.
البته صنعت پهپادی ایران پیش از RQ-۱۷۰ نیز زیرساخت و سابقه داشت و در دوران دفاعمقدس فعالیتهایی در این زمینه انجام شده بود اما RQ-۱۷۰ یک جهش مهم ایجاد کرد. درباره تجهیزات جدید نیز باید منتظر ماند تا مشخص شود بازگشایی آنها چه اطلاعات و ظرفیتهایی در اختیار ایران قرار خواهد داد.
